Sirtuinat; Çfarë janë dhe si t’i aktivizoni për luftimin e sëmundjeve

 

Të gjithë duam një jetë të gjatë dhe të shëndetshme, por si ta arrijmë këtë? Sirtuinat janë një grup proteinash që rregullojnë shëndetin qelizor dhe homeostazën, mbështesin metabolizmin e energjisë, përmirësojnë shëndetin e trurit, ndihmojnë në riparimin qelizor dhe mbështesin plakjen e shëndetshme.

Në këtë artikull do të mësoni se çfarë janë sirtuinat dhe si ndikojnë ato në mitokondri dhe plakje. Do të kuptoni përfitimet dhe të metat e sirtuinave, dhe strategjitë kryesore natyrore për të aktivizuar shprehjen e shëndetshme të sirtuinave.

Çfarë janë Sirtuinat

Sirtuinat janë një familje e proteinave. Ato shërbejnë si sensorë metabolikë dhe ndihmojnë në rregullimin e homeostazës qelizore dhe shëndetit qelizor. Sirtuinat janë në gjendje të funksionojnë vetëm me ndihmën e nikotinamid adeninës dinukleotidit, ose NAD+.

NAD+ është një koenzim e vendosur në të gjitha qelizat e gjalla dhe është thelbësore për metabolizmin qelizor dhe një listë e proceseve të tjera të rëndësishme biologjike. Ato zbërthejnë acetilin nga NAD+ për të bërë free nikotinamid, ose NADH për ta lejuar atë të funksionojë për një kohë më të gjatë. Në një trup të shëndetshëm, duhet të ketë një ekuilibër midis formave të oksiduara dhe të reduktuara të nikotinamidit, referuar si raporti NAD + / NADH. Ky raport siguron një të dhënë për statusin ushqyes të secilës qelizë në mënyrë që sirtuinat të dinë se çfarë të bëjnë për të arritur ekuilibrin.

NAD+ është i nevojshëm si për metabolizmin e energjisë, ashtu edhe për riparimin e ADN-së dhe sirtuinat janë aty për t’u siguruar që ka mjaft koenzima NAD + në trup.

Sipas hulumtimit, duke përfshirë një studim të vitit 2013, të botuar në Journal of Leukocyte Biology, dhe një studim të vitit 2010, të botuar në Journal of Neuroscience, sirtuinat ndihmojnë për të rregulluar inflamacionin, reagimin imunitar, transkriptimin e ADN-së, apoptozën, plakjen dhe reagimin ndaj kufizimit të kalorive.

Sirtuinat luajnë gjithashtu një rol të rëndësishëm në biogjenezën mitokondriale, ritmet cirkadiane dhe reagimin e stresit qelizor, si ndaj stresit oksidativ ashtu edhe ndaj stresit gjenotoksik. Në një trup të shëndetshëm, sirtuinat ndihmojnë për ta mbajtur trupin të shëndetshëm dhe mbështesin jetëgjatësinë biologjike.

Si ndikojnë Sirtuinat në Mitokondri dhe Plakje

Sirtuinat mund të kenë një ndikim serioz si në shëndetin mitokondrial ashtu edhe në plakjen. Ato mund të ndihmojnë për të rritur jetëgjatësinë, autofaginë qelizore dhe funksionin mitokondrial. Një studim ka zbuluar mbishprehjen e gjenit SIRT2 në maja, se mund të rrisë jetëgjatësinë me 70 %. Sipas një përmbledhjeje të vitit 2007 të botuar në Cold Spring Harbour Symposia mbi Biologjinë Sasiore, gjenet e sirtuinës ofrojnë përfitime kundër plakjes në një larmi speciesh, duke përfshirë krimbat e rrumbullakët, mizat e frutave dhe majanë.

Sipas një studimi të vitit 2012 mbi minjtë meshkuj, botuar në Nature, shprehja e tepërt e gjenit SIRT6 mund të rrisë jetëgjatësinë e tyre deri në 15 %. Një studim i vitit 2016 i botuar në Cell ka gjetur rezultatet përkatëse duke zbuluar se mungesat në SIRT6 mund të përshpejtojnë procesin e plakjes tek minjtë. Efektet anti-plakje të SIRT6 mund të jenë rezultat i përfitimeve anti-kancer.

Një studim i vitit 2010 i botuar në Arkivat e Biokimisë dhe Biofizikës ka zbuluar se SIRT1 mund të ndihmojë në aktivizimin e proteinave të riparimit të ADN-së dhe mbështetjen e riparimit qelizor. Sipas një studimi të vitit 2008 të botuar në Cancer Cell, SIRT1 mund të mbështesë rikuperimin e dëmtimit të ADN-së duke ndihmuar në riparimin e spirales së dyfishtë të ADN-së .

Sipas një studimi të vitit 2008 të botuar në Procedurat e Akademisë Kombëtare të Shkencave, SIRT1 gjithashtu luan një rol të rëndësishëm në autofaginë qelizore duke deacetiluar gjenet e autofagisë.

SIRT1 gjithashtu mbështet autofaginë mitokondriale, detoksifikimin e qelizave të vjetra dhe rinovimin qelizor. Efektiviteti i sirtuinave, megjithatë, mund të varet nga shëndeti qelizor dhe mitokondrial.

Përfitimet e Sirtuinave

Sipas një studimi të vitit 2012 të botuar në National Review of Molekular and Cellular Biology, sirtuinat ndihmojnë për të rregulluar metabolizmin e yndyrës dhe glukozës, homeostazën qelizore dhe të energjisë dhe rritjen e jetëgjatësisë. Megjithatë, ekzistojnë lloje të ndryshme të sirtuinave me përfitime të ndryshme.

– SIRT1

SIRT1 ofron përfitimet më të mbështetura nga shkenca për shëndetin. Një studim i vitit 2017, i botuar në Revistën Ndërkombëtare të Mjekësisë Molekulare ka zbuluar se SIRT1 kërkohet dhe mbështet biogjenezën mitokondriale. Sipas një studimi të vitit 2013 të botuar në PLoS One, ndihmon në rregullimin e metabolizmit të energjisë dhe mbështet aktivizimin e hormonit T3 të tiroides.

Sipas një studimi të vitit 2011 të botuar në Current Pharmaceutical Design, me ndihmën e agjërimit, ai mund të ofrojë mbrojtje kundër sëmundjeve neurodegjenerative, përfshirë sëmundjen Alzheimer dhe Parkinson.

Një studim i vitit 2007 i botuar në Nature ka zbuluar se mund të ndihmojë në trajtimin e rezistencës ndaj insulinës dhe Diabetit. Sipas një studimi të vitit 2017 të botuar në Frontiers in Endocrinology, SIRT1 mund të ndihmojë në uljen e rrezikut të shtimit të peshës në lidhje me moshën duke mbështetur ndjeshmërinë ndaj leptinës.

Sipas një studimi të vitit 2011 të botuar në Hepatology, ai mund të ndihmojë për të mbështetur funksionin e mëlçisë dhe homeostazën e trupit. Së fundmi, një studim i vitit 2010 i botuar në Biochemical and Biophysical Research Communications, SIRT mund të ndihmojë diferencimin e qelizave burimore embrionale të njeriut.

– SIRT2

Një studim i vitit 2012 ka zbuluar se SIRT2 mund të ndihmojë në uljen e aktivitetit mitokondrial dhe metabolizmit të acidit yndyror. Mund të ndihmojë për të mbështetur metabolizmin dhe për të zvogëluar rrezikun e mbipeshës.

– SIRT3

Një përmbledhje e vitit 2011 e botuar në Molecular Cell, SIRT3 mund të ndihmojë për të luftuar dhe zvogëluar rrezikun e stresit oksidativ. Sipas një studimi të vitit 2011 të botuar në Biochemical Journal, nivelet e ulëta të SIRT3 mund të lidhen me rezistencën ndaj insulinës dhe sëmundjen e mëlçisë yndyrore.

– SIRT4

Një studim i vitit 2013 i botuar në Cancer Cell ka zbuluar se SIRT4 mund të ofrojë përfitime tumore-suprimuese. Mund të dekurajojë metabolizmin e glutaminës mitokondriale dhe si rezultat, të ndihmojë në modulimin e përgjigjes metabolike ndaj dëmtimit të ADN-së. Sipas një studimi të vitit 2006 të botuar në Cell, SIRT4 mund të ndihmojë gjithashtu në uljen e sekretimit të insulinës.

– SIRT5

Sipas një studimi të vitit 2006 të botuar në Cell, SIRT5 mund të ndihmojë në metabolizmin mitokondrial dhe detoksifikimin dhe heqjen e amoniakut. Një përmbledhje e vitit 2010 e botuar në Trends in Biochemical Sciences ka zbuluar se SIRT6 ndihmon për të mbështetur stabilitetin e gjenomit dhe riparimin e ADN-së. Nivelet e ulëta të SIRT6 mund të rezultojnë në probleme metabolike dhe çështje shëndetësore të lidhura me moshën.

– SIRT6

Një përmbledhje e vitit 2010 e botuar në Trends in Biochemical Sciences ka zbuluar se SIRT6 ndihmon për të mbështetur stabilitetin e gjenomit dhe riparimin e ADN-së. Nivelet e ulëta të SIRT6 mund të rezultojnë në probleme metabolike dhe çështje shëndetësore të lidhura me moshën.

– SIRT7

Një studim i vitit 2006 i botuar në Cell, ka zbuluar se SIRT7 është i rëndësishëm si për transkriptimin e DNA ashtu edhe për mekanizmat e riparimit të ADN-së.

Dobësitë e Sirtuinave

Nivelet e larta të sirtuinave nuk janë gjithmonë të mira. Ka disa dobësi të sirtuinave tw larta. Mesazhi kryesor këtu është se kemi nevojë për aktivizim të ekuilibruar që është i optimizuar për kushtet mjedisore në të cilat po jetojmë.

– SIRT1

Sipas një studimi të vitit 2015 të botuar në The Journal of Experimental Medicine, SIRT1 mund të rrisë inflamacionin në sklerozën e shumëfishtë dhe çështjet autoimune. Sipas një studimi të vitit 2011 të botuar në Analet e Sëmundjeve Reumatike, SIRT1 mund të çojë në rritjen e prodhimit të citokinës në artritin reumatoid.

Ndërsa një studim i vitit 2008 i botuar në Cell ka zbuluar se SIRT1 mund të shtypë tumoret dhe ndihmon në riparimin e ADN-së, një studim i vitit 2009 i botuar në Cancer Research ka zbuluar se mbishprehja e SIRT1 mund të kontribojë në kancer. Nëse SIRT1 kontribuon ose ndalon kancerin mund të qëndrojë si në autofaginë ashtu edhe në efektet e mbijetesës së sirtuinave.

– SIRT2

Një studim i vitit 2011 i botuar në Procedurat e Akademisë Kombëtare  ka zbuluar se SIRT2 është i nevojshëm për mielinizimin dhe rigjenerimin e qelizave nervore. Nga ana tjetër, sipas një studimi të vitit 2011 të botuar në Gjenetikën Molekulare të Njeriut, SIRT2 e tepërt mund të grumbullohet në neuronet e sistemit nervor qendror të plakur (SNQ) që mund të kontribuojë në çështjet e trurit të lidhura me moshën.

Si të Aktivizoni Shprehjen e Shëndetshme të Sirtuinave

Ndërsa shprehja e tepruar e sirtuinave mund të ketë disa pengesa, në përgjithësi, duket se rritja e sirtuinave pa mbishprehje mund të mbështesë shëndetin dhe jetëgjatësinë në shumicën e rasteve. Këtu është se si të aktivizoni shprehjen e shëndetshme të sirtuinave.

– Ushqimi i vërtetë

Një dietë e shëndetshme, e ulët në karbohidrateohidrate (5 – 10 %), me shumë yndyrna të shëndetëshme (65 -75 %) ofron sasi të moderuar të proteinave (15 – 30 %). Një studim i vitit 2015 i botuar në Biogerontology ka zbuluar se kufizimi i glukozës çon në rritjen e NAD + dhe aktivitetit të sirtuinës dhe si rezultat, mund të ndihmojë në zgjatjen e jetëgjatësisë së qelizave fibroblaste të njeriut. Të hash një dietë të shëndetshme është një nga mënyrat më të mira për të kufizuar glukozën.

Është e rëndësishme të shkoni përtej ndjekjes së parimeve makroelemente dhe të hani një dietë të dendur me lëndë ushqyese me ushqime të plota.

– Ushqimet e pasura me Polifenol

Sipas një studimi të vitit 2013 të botuar në Journal of Nutrition, ngrënia e një diete të pasur me polifenole lidhet me jetëgjatësinë dhe mund të ulë vdekshmërinë në të rriturit e moshuar. Studiuesit gjetën një vdekshmëri të përgjithshme të reduktuar për 30 % tek njerëzit që hanin një dietë të pasur me polifenole (650 mg / ditë ose më shumë).

Ushqimet që janë të pasura me polifenole përfshijnë perimet e hidhura, vaj ulliri, manaferrat, kafe, çaj jeshil, çokollatë të zezë. Konsumimi i këtyre ushqimeve dhe bimëve mund të ndihmojë trupin të ketë aktivizimin e ekuilibruar dhe të optimizuar të sirtuinës.

– Ushqimet e pasura me Zink

Zinku është një lëndë ushqyese shumë e rëndësishme që ndihmon për të mbajtur të fortë sistemin imunitar. Sipas një studimi të vitit 2016 të botuar në PLoS One, zinku mund të rrisë jetëgjatësinë mesatare dhe maksimale duke mbështetur rrugë të ndryshme të jetëgjatësisë.

Ushqimet që janë të pasura me zink përfshijnë: midhjet, mishi i kuq organik, produktet e qumështit të lopëve të ushqyera me bar, vezët, arrat, farat, spinaqi dhe lakra jeshile.

– Ushqimet e pasura me Omega-3

Acidet yndyrore Omega-3 janë yndyrna shumë të rëndësishme të shëndetshme që ndihmojnë në uljen e inflamacionit kronik. Sipas një studimi të vitit 2013 të botuar në Aging, omega-3 ndihmojnë në uljen e inflamacionit dhe stresit oksidativ dhe si rezultat, mund të rrisin jetëgjatësinë dhe të ulin sëmundjet e lidhura me moshën.

Ushqimet që janë të pasura me acide yndyrore omega-3 përfshijnë: peshk i egër dhe prodhime deti, algat, farat e lirit, farat e chias, farat e kërpit, arrat.

– Ushqimet e pasura me Niacin

Niacina ose vitamina B3 është shumë e rëndësishme për trurin dhe shëndetin mendor ndër funksionet e tjera. Një studim i vitit 2013 i botuar në Nature Chemical Biology ka zbuluar se Niacina mbështet metabolizmin e energjisë dhe jetëgjatësinë.

Ushqimet që përmbajnë shumë niacinë përfshijnë: mëlçitë, organet e brëndëshme në përgjithësi, mishi i kuq i ushqyer me bar, shpendë të rritur në kullota, peshk i egër, alga deti dhe kërpudha.

– Ushqimet e pasura me vitaminë D

Vitamina D është një nga vitaminat më të rëndësishme që është thelbësore për imunitetin, kockat, muskujt, dhëmbët, trurin dhe shëndetin mendor. Sipas një artikulli të vitit 2016 të botuar në Cell Reproduction, vitamina D mbështet një reagim të shëndetshëm të stresit, homeostazën e proteinave dhe jetëgjatësinë.

Ushqimet që janë të pasura me vitaminë D përfshijnë: mëlçi, pjesë të tjera të organeve të brendëshme, mish i kuq dhe e verdha e vezëve.

– Lëvizja dhe Ushtrimi i Rregullt

Lëvizja dhe ushtrimet janë tepër të rëndësishme për shëndetin, përfshirë edhe përmirësimin e sirtuinave dhe jetëgjatësinë. Sipas një studimi të vitit 2009 të botuar në Mekanizmat në Plakjen dhe Zhvillimin, stërvitja ofron përfitime anti-inflamatore dhe antioksiduese dhe mund të rrisë SIRT1.

SIRT1 mund të mbështesë përfitimet afatgjata të ushtrimit. Sipas një studimi të vitit 2011 të botuar në Molecular Cell, rrugët e çiklizmit-AMP (cAMP), të cilat aktivizohen gjatë kërkesave me energji të lartë, siç janë ushtrimet me intensitet të lartë ose ekspozimi ndaj të ftohtit, mund të aktivizojnë SIRT1.

Rekomandohet stërvitje me trampolinë, vrapim i shpejtë, biçikletë, not, stërvitje për forcë dhe rezistencë, të tilla si stërvitje me peshë trupore, ngritje peshe, etj. Për më tepër, qëndroni aktiv gjatë gjithë ditës duke ecur, duke u shtrirë rregullisht, duke bërë një udhëtim me biçikletë, dhe duke luajtur me fëmijët ose kafshët tuaja shtëpiake.

– Ulni stresin dhe optimizoni gjumin

Duke kaluar në një studim të vitit 2013 të botuar në Science, sirtuinat janë ritme të rëndësishme cirkadiane. Kur ritmet cirkadiane nuk janë të ekuilibruara, aktiviteti SIRT1 dhe SIRT3 do të bjerë dhe do të përjetoni nivele më të ulëta të energjisë.

Për të zvogëluar nivelet e stresit, rekomandohet që të praktikoni frymëmarrje të thellë, relaksim të drejtuar të muskujve, vizualizim të drejtuar, tokëzim (ecje pa këpucë), kohë në natyrë dhe ndryshime të mendimit.

Bëhuni optimist dhe jo pessimist. Lutja drejtuar Zotit mund të japë udhëzim të vërtetë. Kaloni kohë me miqtë dhe familjen ngritës dhe mbështetës dhe kërkoni një komunitet mbështetës.

Për të mbështetur gjumin, zhvilloni një rutinë gjatë natës që ju relakson. Shmangni elektronikën, lajmet, stresin, ushqimin dhe kafeinën. Provoni shtrirje, lutje, lexim, ose biseda pozitive. Bëni një banjë relaksuese. Sigurohuni që të shkoni në shtrat dhe të zgjoheni në të njëjtën kohë çdo ditë për të mbështetur ritmet cirkadike.

– Me produktet natyrale “Coronagreen” dhe “Total Immunity Herbs” ju mund të mbështesni rigjenerimin për shëndet dhe jetë të gjatë fiziologjike.

Të dy produktet ofrojnë përfitime anti-inflamatore dhe oksiduese.

Të rëndësishëm për shëndetin e muskujve, funksionin nervor, shëndetin e trurit, shëndetin mendor, relaksimin, presionin e shëndetshëm të gjakut dhe shëndetin e imunitetit.

Aktivizojnë përfitimet anti-plakje të sirtuinave dhe mund të ndihmojë për të ndaluar sëmundjen e Alzheimerit dhe Diabetit.

Për stabilizimin e hormoneve të stresit dhe përmirësimin e shëndetit të trurit.

Mund të ndihmojnë në rregullimin e funksionit kardiak dhe mund të mbështesin aktivitetin e SIRT1, zvogëlimin e stresit oksidativ dhe zvogëlojnë rrezikun e dëmtimit të zemrës të lidhur me mbipeshën.