Gjumi i tepërt mund të rrisë rrezikun e goditjes në tru me 85%

 

  • Në krahasim me gjumin shtatë deri në tetë orë gjatë natës, ata që flenë për nëntë orë ose më shumë kanë një rrezik 23% më të madh të goditjes në tru.

  • Ata që flenë gjatë mesditës më shumë se 90 minuta kanë gjithashtu një rrezik më të madh të goditjes në tru – me 25% – sesa ata që flenë për 30 minuta ose më pak.

  • Rreziku më i madh ndodh tek ata që flenë nëntë orë ose më shumë gjatë natës dhe flenë gjithashtu gjatë ditës më shumë se 90 minuta; ky kombinim rriti rrezikun e goditjes me 85%.

  • Gjumi për më pak se shtatë ose më shumë se tetë orë në natë shoqërohet me një rrezik të rritur të presionit të lartë të gjakut, një faktor kryesor rreziku për goditje në tru.

Ndërsa pengesat e gjumit të mangët janë dokumentuar mirë, ekzistojnë edhe rreziqe të gjumit të tepërt, i cili përgjithësisht përcaktohet si më shumë se nëntë orë në natë. Në mënyrë të veçantë, gjumi i tepërt, së bashku me atë të mesditës, mund të rrisin rrezikun për goditje në tru.

Është e paqartë saktësisht pse gjumi i tepërt rrit rrezikun për goditje në tru, po ka shumë të ngjarë që ata të cilët flenë shumë të kenë rritje të perimetrit të belit dhe stil të jetës joaktive, që janë të dyja faktorë rreziku për goditje në tru. Sidoqoftë, mekanizmat e tjerë mund të jenë në lojë, pasi marrëdhënia midis gjumit dhe shëndetit kardiovaskular është komplekse dhe ende po eksplorohet.

Gjumi i shumtë rrit rrezikun e goditjes në tru me 85%

Krahasuar me fjetjen shtatë deri në tetë orë gjatë natës, ata që flenë nëntë orë ose më shumë kanë një rrezik 23% më të madh të goditjes në tru, ndërsa gjumi më i shkurtër (më pak se gjashtë orë në natë) nuk ka asnjë efekt të rëndësishëm në rrezikun e goditjes në tru. Ata që marin një sy gjumë gjatë mesditës më shumë se 90 minuta, kanë gjithashtu një rrezik më të madh për goditje në tru – me 25% – sesa ata që flenë për 30 minuta ose më pak në mesditë.

Rreziku më i madh nga të gjithë, është midis atyre që flenë gjatë natës nëntë orë ose më shumë dhe gjatë ditës më shumë se 90 minuta. Ky kombinim i tepruar i gjumit rriti rrezikun e goditjes në tru me 85% në krahasim me të tjerët.

Cilësia e gjumit ka gjithashtu rëndësi, dhe studiuesit kanë zbuluar se “Në krahasim me cilësinë e mirë të gjumit, ata me cilësi të dobët të gjumit kanë treguar një rrezik 29%, 28% dhe 56% më të lartë të rrezikut nga goditja totale, ishemike dhe hemorragjike, përkatësisht.” Njerëzit që flenë shumë gjatë të natës dhe me cilësi të dobët të gjumit janë 82% më të predispozuar të pësojnë goditje në tru në krahasim me ata që flenë një gjum mesatar me cilësi të mirë.

Kërkimet e mëparshme e kanë lidhur gjithashtu gjumin për më shumë se tetë orë në natë me goditjen në tru, veçanërisht në të moshuarit dhe gratë.

Lidhja midis kohëzgjatjes së gjumit dhe goditjes në tru

Ndërsa goditja në tru është shkaku i dytë kryesor i vdekjes, dhe një shkak kryesor i aftësisë së kufizuar, në të gjithë botën, vetëm kohët e fundit është mësuar që lidhja e saj me fjetjen e shumtë është e madhe. Në fakt, shumica e goditjeve ndodhin në orët e para të ditës, një kohë gjatë gjumit kur modelet e presionit të gjakut zhyten, pastaj rriten në mëngjes.

“Kjo rritje e presionit të gjakut në mëngjes është sugjeruar të çojë në rritje të ngjarjeve kardiovaskulare dhe cerebrovaskulare në mëngjes duke prishur pllakat e prekshme, duke çuar në këputje dhe trombozë,” shpjegojnë studiuesit në revistën Frontiers in Neurology.

Kohëzgjatja e gjumit shoqërohet gjithashtu me një rrezik të shtuar të presionit të lartë të gjakut, një faktor kryesor rreziku për goditje në tru. Një studim zbuloi, për shembull, se gjumi për më pak se shtatë ose më shumë se tetë orë në natë është i lidhur me një rrezik të rritur të presionit të lartë të gjakut.

Gjumi i ndërprerë, duke përfshirë atë të shkaktuar nga apnea e gjumit ose lëvizjet e gjymtyrëve gjatë gjumit, gjithashtu mund të rrisin rrezikun nga goditja, siç theksohet në Journal of Stroke, mbase sepse ai vendos stres shtesë në sistemin kardiovaskular.

Faktorë shtesë të rrezikut për goditje në tru

Ekzistojnë një numër i faktorëve të rrezikut për goditje përveç gjumit të tepërt, shumë prej tyre janë fizike në natyrë. Siç u përmend, presioni i lartë i gjakut është më i madhi, duke rritur rrezikun e goditjes nga dy deri në katërfish.

Kushtet e tjera shëndetësore, përfshirë sëmundjet e zemrës, diabeti, arterioskleroza dhe mbipesha, rritin gjithashtu rrezikun, siç bën pirja e duhanit dhe cigareve.

Përdorimi i antibiotikëve për një periudhë të gjatë kohore gjatë moshës së mesme ose më vonë mund të rrisë rrezikun e sëmundjeve kardiovaskulare, përfshirë sulmin në zemër dhe goditjen në tru, tek gratë.

Në mesin e të rriturve më të rinj, në veçanti, burrat kanë një rrezik më të lartë për infarkt sesa gratë, dhe amerikanët afrikano-amerikanë dhe hispanikët kanë rreth dy herë më shumë të ngjarë të kenë infarkt sesa Kaukazianët.

Faktorët e rrezikut për goditje në tru në mesin e njerëzve nën moshën 50 vjeç ndryshojnë nga ata në pacientët më të vjetër, dhe përfshijnë sa vijon:

– Diseksioni arterial që shkakton një mpiksje të gjakut – Shkaqet e diseksionit arterial, që ndodh kur një vrimë në membranën e arteries shkaktohet gjatë lëvizjeve të papritura të qafës, duke përfshirë dëmtimet sportive në qafë dhe ngacmimet që mund të ndodhin kur hipni në një slitë.

– Vrima në zemër (patent foramen ovale) – Vlerësohet se 1 në 4 persona ka këtë gjendje, e cila rrit mundësinë tuaj për një goditje në tru, pasi mund të lejojë që një mpiksje gjaku të kalojë në zemrën dhe në trurin tuaj.

– Mpiksjet e gjakut.

– Defektet e zemrës ose aritmia i zemrës.

– Ngushtimi i arterieve të shkaktuara nga stimuluesit ose ilaçet kimike, duke shkaktuar një mungesë të papritur të oksigjenit në tru.

– Aneurizmi ose keqformimi arterovenoz.

Ushtrimi zvogëlon rrezikun nga goditja në tru

Ajo që është më e keqe për shëndetin sesa gjumi i tepërt është gjumi i tepërt i kombinuar me pasivitetin fizik dhe uljen e zgjatur. Në fakt, një studim zbuloi se “… pasiviteti fizik, ulja e zgjatur dhe / ose kohëzgjatja e gjumit të gjatë … kanë lidhjet më të forta me vdekshmërinë gjithëpërfshirëse.”

Lajmi i mirë është që stërvitja është shumë e efektshme si në përmirësimin e cilësisë së gjumit ashtu edhe në uljen e rrezikut për goditje në tru, edhe në doza të vogla. Më pak se një orë stërvitje me forcë në javë mund të zvogëlojë rrezikun për sulm në zemër dhe goditje në tru nga 40% në 70% . Më pak se një orë trajnim forcash në javë ul gjithashtu rrezikun e sindromës metabolike, e cila ngre rrezikun për Diabet Tip 2, sëmundjet e zemrës dhe goditja në tru.

Shëtitjet ditore mund të kenë gjithashtu një efekt mbrojtës, veçanërisht në uljen e ashpërsisë së goditjes nëse duhet të ndodhë. Të rriturit që marrin pjesë në aktivitet fizik të lehtë deri në të moderuar mund të kenë goditje më pak të rënda sesa bashkëmoshatarët e tyre fizikisht joaktiv. Studiuesit rekomandojnë të paktën katër orë ecje ose dy deri në tre orë not në javë si një mjet i mundshëm për të zvogëluar ashpërsinë e goditjes.

Një arsye pse stërvitja është mbrojtëse kundër goditjes në tru është sepse ngritja e temperaturës thelbësore përmes stërvitjes, dhomave me avull, banjot e nxehta ose sauna ndihmon në optimizimin e proteinave të goditjes së nxehtësisë (HSP) brenda qelizave, të cilat kufizojnë dëmtimin e qelizave dhe lehtësojnë rikuperimin qelizor, përmirëson mospërputhjen e proteinave dhe riparimin.

Akumulimi i HSP i dëmtuar mund të çojë në formimin e pllakave në tru ose sistemin kardiovaskular, duke çuar kështu në një rrezik të shtuar të goditjes në tru ose sëmundje kardiovaskulare. Për këtë qëllim, studiuesit kanë lidhur gjithashtu përdorimin e saunës me një rrezik të zvogëluar për goditje në tru dhe presion të lartë të gjakut, sepse kjo rrit proteinat e goditjes së nxehtësisë.

Shumica e goditjeve në tru janë për shkak të faktorëve të jetesës

Pjesa dërrmuese e goditjeve janë të lidhura me faktorë të modifikuar të mënyrës së jetesës, kjo është arsyeja pse ne ju inkurajojmë fuqimisht të merrni kontrollin e shëndetit tuaj për të zvogëluar rrezikun dhe të mësoni për më shumë strategji të parandalimit të goditjes. Nëse jeni duke fjetur shumë, shikoni arsyet themelore dhe adresojini ato në burim.

Në përgjithësi, megjithatë, shumë nga të njëjtët faktorë rreziku që rrisin rrezikun e sëmundjeve të zemrës – të tilla si mbipesha, pirja e duhanit dhe pasiviteti – rrisin gjithashtu rrezikun për goditje në tru. Mangësitë e zakonshme të lëndëve ushqyese, si vitamina D dhe magnezi, gjithashtu rrisin rrezikun tuaj.

Strategji të tjera kryesore të parandalimit të goditjes përfshijnë:

  • Hani ushqim të vërtetë – Një dietë me ushqime të papërpunuara ose të përpunuara minimalisht, të pasura me yndyrna të shëndetshme dhe ushqime të fermentuara dhe karboni neto të ulët, do të mbrojë zemrën dhe shëndetin tuaj kardiovaskular.
  • Menaxhoni stresin – Stresi shoqërohet me një rrezik të lartë për goditje në tru, dhe ndërsa përvoja e stresit është e pashmangshme, se si e menaxhoni atë mund të bëjë ndryshimin në mënyrën se si ndikon në shëndetin tuaj.

Veproni shpejt nëse ndodh goditje në tru

Nëse ju ose një i dashur është duke pasur një goditje në tru, ilaçet e urgjencës mund të shpërndajnë mpiksjen që po bllokon rrjedhën e gjakut në trurin tuaj. Të vepruarit e shpejtë është thelbësore, megjithatë, pasi që të jeni efektiv, duhet të merrni ndihmë brenda tre orësh – dhe sa më shpejt aq më mirë.

Shumica e goditjeve ndodhin pa paralajmëruar, kështu që duke ditur simptomat e mëposhtme për shkak të goditjes dhe thirrjes së ambulancës “911” menjëherë mund të jetë ndryshimi midis jetës dhe paaftësisë afatgjatë ose vdekjes.

  • Mpirje e papritur ose dobësi e fytyrës, krahut apo këmbës, veçanërisht kur ndodhin në njërën anë të trupit; përballen me rënie, zakonisht në vetëm njërën anë.
  • Konfuzion i papritur; telashe në të folur ose të kuptuarit e fjalëve.
  • Problem i papritur shikimi në njërin ose të dy sytë, ose vizion i dyfishtë.
  • Probleme të papritura gjatë ecjes, marramendje ose humbje ekuilibri ose koordinimi.
  • Dhimbje koke e papritur e rëndë pa shkak të njohur; nauze ose të vjella.

Edhe nëse simptomat janë të shkurtra dhe zhduken, mund të ketë ndodhur një goditje mini, kështu që merrni ndihmë urgjente nëse ju ose një i dashur përjeton ndonjë nga këto simptoma.

Pas një goditje në tru, produkti bimor Coronagreen do ju ndihmojë për rimëkëmbjen sa më të shpejtë dhe të shëndetshme, si dhe do të ulë rrezikun e përsëritjes së gjendjes në të ardhmen.