Simptomat e kancerit të mushkërive që çdo jo-duhanpirës duhet të dijë

 

Kanceri i mushkërive, një prej kancereve më të zakonshme në botë, fillon në indet e një ose të dy mushkërive dhe është i ndarë në dy lloje kryesore: 1. Kancer i qelizaze jo të vogla të mushkërive (ku përfshihen tre lloje të ndryshme, të quajtur squamos cell carcinoma, adenocarcinoma dhe larg cell carcinoma), 2. kancer i qelizave të vogla të mushkërive.

Këtu do shikojmë ngjashmëritë dhe dallimet midis burrave dhe grave, si dhe faktorët e rrezikut, statistikat më të fundit dhe simptomat më të zakonshme kur bëhet fjalë për këtë lloj kanceri të keqdrejtuar ndonjëherë.

Ngjashmëritë themelore

Në përgjithësi, simptomat e kancerit të mushkërive janë të ngjashme si në meshkuj ashtu edhe në femra. Shenjat mund të ndryshojnë nga personi në person dhe nga duhanpirësit tek jo-duhanpirësit, por në disa raste simptomat nuk mund të shfaqen derisa kanceri të jetë në fazat e mëvonshme (faza III ose faza IV) dhe është përhapur në pjesë të tjera të trupit.

Dallimet Bazë

Ndërsa tiparet fizike të kancerit të mushkërive mund të jenë të njëjta në burra dhe gra, normat e incidencës nuk janë ashtu. Sipas një studimi të vitit 2018 të publikuar në The Nev England Journal of Medicine, normat e kancerit të mushkërive kanë rënë në të dyja gjinitë, të moshës 30 deri në 54 vjeç, midis atyre të të gjitha racave dhe grupeve etnike gjatë 20 viteve të fundit. Megjithatë, rënia ishte më e theksuar tek meshkujt.

Mungesa Gjinore

Normat e incidencës së kancerit të mushkërive janë bërë “dukshëm më të larta” mes grave të reja se sa burrave të rinj, ku gratë e bardha dhe hispanike kishin më shumë gjasa të diagnostikoheshin me këtë sëmundje. Sjelljet e duhanit nuk kanë luajtur një rol në këto gjetje.

Një ndryshim i madh

Ky është një ndryshim i plotë nga një model historik. Kanceri i mushkërive ka  qenë 55 deri në 60% e duhanpirësve meshkuj, por kjo ka ndryshuar. Kur shumica e njerëzve mendojnë për kancerin e mushkërive, ata imagjinojnë një burrë 72-vjeçar i cili ka pirë duhan për 40 vjet. Sot, ekziston kjo popullsi e madhe e jo-duhanpirësve, të cilët janë kryesisht gra dhe që janë më të rinj. Në të vërtetë, nëse bëhet fjalë për kancer të mushkërive për dikë të moshës nën 50 vjeç, ka më shumë gjasa të jetë femër.

Lidhja etnike

Ne kemi njohur për dekada se në qoftë se jeni me origjinë nga Azia Lindore, do të kishit shumë më shumë gjasa të merrnit kancer të mushkërive nëse do të ishit jo-duhanpirës dhe veçanërisht duke qenë një grua. Por tani po shohim në Shtetet e Bashkuara të njëjtin model në ato jo-duhanpirëse që janë hispanike.

Një lidhje e mundshme kimike

Shkencëtarët vazhdojnë të kërkojnë përgjigje. Mjekët pyetën nëse ka një faktor hormonal të lidhur me këto statistika. Gjithashtu, ne pyesim veten se çfarë është në mjedis, që është një tjetër komponent i madh. Për shembull, a janë vajrat e gatimit, ajri, apo elementi i radonit një faktor?

Mjekët janë  dakord se ka disa ekspozime mjedisore ose toksina që pothuajse të gjithë janë duke u ekspozuar, por për çfarëdo arsye, gratë duket se janë më të ndjeshme ndaj tij.

Pirja e duhanit

Në përgjithësi, të rriturit që janë në rrezik më të lartë për kancerin e mushkërive janë duhanpirësit. Kohëzgjatja e kohës që dikush ka tymosur, së bashku me numrin e cigareve, gypave ose purove gjithashtu janë  faktorë në mundësinë e tyre për t’u diagnostikuar me këtë lloj kanceri. Si ish-duhanpirësit dhe duhanpirësit e tanishëm, apo ata që kanë sëmundje të tjera të mushkërive të para, duhet të dinë se janë individë me rrezik të lartë.

Faktorët e zakonshëm të Rrezikut

Instituti Kombëtar i Kancerit ofron një listë të zakoneve të tjera të mundshme të jetesës që mund të rrisin shanset e individit për zhvillimin e kancerit të mushkërive. Këta faktorë të rrezikut përfshijnë: Duke u ekspozuar ndaj tymit të dorës së dytë të duhanit, disa kimikate (si; radoni,  azbesti dhe arseniku), terapi rrezatimi (radioterapi) ose ndotja e ajrit, si dhe duke u infektuar me virusin HIV.

Më shumë fakte

Sipas Qendrave për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC), kanceri i mushkërive pretendon jetën e më shumë meshkujve dhe femrave se çdo formë tjetër e kancerit. Rreth 150,000 njerëz vdesin çdo vit nga kanceri i mushkërive – do të duhet të shtoni [vdekjet] nga kanceri i gjirit, prostatës dhe kolorektal për të barazuar vdekjet nga kanceri i mushkërive.

Ndërsa përvojat e pacientëve ndryshojnë, këto janë simptomat më të zakonshme të raportuara të kancerit të mushkërive:

  • Kollitja

Kjo mund të jetë një kollë e bezdisshme, e vazhdueshme ose një kollë e pazgjidhur nga një grip i ftohtë. Për duhanpirësit që mund të jetojnë me “kollën e duhanit”, ky lloj i kollës simptomatike do të bëhej më i theksuar. Çdo gjë që vazhdon pa shpjegim duhet të shihet nga mjeku.

  • Kollitja e gjakut

Një kollë e shoqëruar me gjak duhet të adresohet menjëherë. Një kollë që përfshin pështypjen e gëlbazës ose mukozës me ngjyrë të ndryshkut mund të jetë gjithashtu një shenjë e kësaj sëmundjeje.

  • Vështirësi në frymëmarrje

Vështirësia e frymëmarrjes për një periudhë kohe mund të jetë gjithashtu një shenjë. Shoqata Amerikane e mushkërive e përcakton më tej këtë simptomë, e cila është e njohur mjekësisht si dyspnea, si ngushtësi në gjoks ose nuk arrin të mbushesh me ajër.

  • Dhimbje gjoksi

Ky siklet tenton të rritet duke u kollitur, duke qeshur, ose duke marrë frymë thellë. Dhimbja e gjoksit mund të fillojë nga kurrizi dhe të rrezatojë në pjesën e përparme. Ndonjëherë tumori po pushton muret e gjoksit, që shkakton dhimbjen. Nëse jo, pacienti do të ketë dhimbje në zonën ku është tumori.

  • Ngjirja e zërit

Disa njerëz do të ndjejnë zërin e tyre të bëhet më i dobët dhe më i zhurmshëm. Ka një nerv në gjoks i cili quhet nervi laring i përsëritur, i cili fillon në tru, shkon deri në gjoks dhe pastaj kthehet lart – së bashku me trakën dhe ezofagun – dhe inervon akordet vokale.

  • Dridhje e fortë e lartë

I njohur gjithashtu si stridor, një dridhje e ashpër që shoqëron çdo frymëmarrje mund të tregojë sëmundjen e mushkërive, për shkak të një pengese në rrugët e sipërme të frymëmarrjes. Mund të ngjajë një zhurmë kërcitëse.

  • Problemet e vazhdueshme të mushkërive

Përhapja e infeksioneve të mushkërive, si bronkiti ose pneumonia, mund të jetë një shenjë paralajmëruese se tumoret po bllokojnë rrugët e frymëmarrjes. Mbani në mend se infeksionet e mushkërive që nuk tërhiqen tërësisht mund të jenë simptoma të kancerit të mushkërive.

Shenjat e fazave të avancuara të kancerit të mushkërive

Nëse kanceri është përhapur nga mushkëritë në pjesë të tjera të trupit (metastaza), pacientët mund të përjetojnë simptoma të lokalizuara kudo në trup. Zakonisht, kanceri i mushkërive shkon në tre zona jashtë gjoksit: kockë, mëlçi dhe tru. Ai gjithashtu mund të përhapet në nyjet limfatike dhe gjëndrat e veshkave.

  • Humbja e paintentuar e peshës

Nëse keni një fazë të avancuar të kancerit të padisponuar, trupi shkon në këtë gjendje katabolike ku ju digjni vetëm energji. Qelizat e kancerit janë shumë aktive në metabolikë, kështu që njerëzit fillojnë të humbasin peshë.

  • Humbja e oreksit

Humbja e padëshiruar e peshës gjithashtu mund të jetë rezultat i një mosinteresimi të papritur në ushqim. Arsyeja: Kanceri shkakton një ndryshim metabolik në sistemin e quajtur cachexia, i cili mund të ndikojë në oreks.

  • Dhimbja e kockave

Dhimbja në shpinë mund të sinjalizojë se kanceri është përhapur në eshtra, duke e bërë të vështirë lëvizjen. Prerjet e kockave janë gjithashtu të mundshme. Sipas një studimi , rreth 30% deri në 40% e njerëzve me kancer të mushkërive zhvillojnë metastaza të kockave.

  • Dhimbje koke

Dhimbja e shpeshtë e kokës, së bashku me marramendje, mund të thotë se kanceri është përhapur në tru. Është vlerësuar se midis 25% dhe 40% të pacientëve të kancerit të mushkërive zhvillojnë metastaza të trurit.

  • Ndryshimet në Sistemin Nervor

Nëse kanceri është përhapur në tru ose palcë kurrizore, pacienti mund të përjetojë komplikacione neurologjike, të tilla si humbja e kujtesës, dobësia, problemet e balancimit, lodhja e madhe ose gjymtyrët që shuhen.

  • Verdhëz

Ngjyra e verdhë e lëkurës, si dhe e të bardhës së syve, është për shkak të ngritjes së materialit të mbeturinave (bilirubin) në sistemin e gjakut, i cili shkaktohet nga një mosfunksionim i mëlçisë.

  • Qime në zonën e qafës

Nëse një masë e vogël shfaqet në qafë ose rreth zonës klavikulave, mund të tregojë se kanceri është përhapur në lëkurë ose në nyjet limfatike.

Si të kujdeseni për mushkëritë tuaja

Së pari dhe më kryesorja, është që në asnjë mënyrë nuk duhet të pini duhan apo të qëndroni në vende ku pihet duhan. Pirja e duhanit shkatërron receptorët që ndihmojnë për të hequr infeksionet dhe ndotësit, duke rezultuar në rrugë të bllokuara të frymëmarrjes.

Gjithashtu, shmangni qëndrimin në ajër të ndotur industrial, i cili është armiku kryesor i mushkërive dhe jo vetëm.

Ushtrimi është gjithashtu i rëndësishëm. Ushtrimi përmirëson  sistemin kardiovaskular dhe kjo e bën punën e mushkërive më të lehtë. Bëni diçka aktive për 30 minuta çdo ditë për të rritur efikasitetin e transportit të oksigjenit dhe metabolizmit.

Ajo që ne hamë nuk mund të ndikojnë drejtpërdrejt në mushkëri, por ushqimi ynë në mënyrë të tërthortë i prek ato përmes sistemit kardiovaskular dhe duke siguruar mbrojtje antioxidante. Një dietë e lartë në yndyrë është e lidhur me një rrezik më të lartë të zhvillimit të kancerit të mushkërive.

Përmirësimi i gjëndjes shpirtërore – Gjëndja shpirtërore dhe frymëmarrja janë të ndërlidhura. Mërzitja mund të çojë në frymëmarrje të cekët, dhe probleme të tjera, duke përfshirë depresionin.

Mbani një peshë të dëshirueshme – Pesha luan një rol të rëndësishëm në shëndetin e të gjithë trupit, duke përfshirë edhe shëndetin e mushkërive.

Merrrni frymë me hundë, kur merrni frymë me gojë, jeni duke thithur ajër të thatë.

Hudhër dhe qepë – Këto ushqime djegëse janë të mrekullueshme për zemrën dhe po kështu për mushkëritë. Ato reduktuojnë  inflamimin, ulin kolesterolin, dhe luftojnë infeksionin.

Speci djegës – është i mbushur me capsaicin. Capsaicin i gjendur tek speci djegës përmirëson qarkullimin e gjakut, stimulon membranat e mukusit, dhe lufton infeksionin.

Lakra, lulelakëra, brokoli, sallata jeshile kanë treguar që ndihmojnë në parandalimin e kancerit të mushkërive dhe ulin rrezikun e zhvillimit të tij.

Shega dhe rrushi – Lëngu i shegës dhe rrushit ngadalëson rritjen e tumoreve të mushkërive. Ato përmbajnë shumë antioksidantë, duke përfshirë acid ellagic.

Fasulet dhe arrat – përmbajnë sasi të larta të magnezit, një mineral që ndihmon në funksionin e shëndetshëm të mushkërive. Acidet yndyrore esenciale të tyre janë të mira për sistemin kardiovaskular.

Karrotat – Këto rrënjë janë të pasura me vitaminë A, C, dhe lycopene, të gjitha antioksidantë që ndikojnë në shëndetin e mushkërive dhe të ulin shanset e zhvillimit të sëmundjeve të mushkërive.

– Hani sasi të bollshme të zarzavate të freskëta të gatuara mbi avull.

– Përdorni vaj farë liri dhe vaj farë kërpi si erëza në perime dhe si bazën tuaj të përditshme në salcën e sallatës.

– Gjatë gjithë ditës, pini shumë ujë të pastër e të filtruar.

-Vajrat esenciale të njohur për të ndihmuar në forcimin e sistemit të frymëmarrjes përfshijnë eukalipt, rozmarinë, trumzë, palisandër, mendër dhe bredh të bardhë.

– Lëngu i barit të grurit është gjithashtu i dobishëm, dhe po ashtu lëngu i asparagus dhe lëngu i freskët i mollës.

Çfarë duhet të Shmangni?

Duhet të jeni të vetëdijshëm për faktin se ky regjim nuk funksionon  me pirjen e duhanit, apo ndonjë formë e nikotinës dhe alkoolit; që të dy këto do të prishin procesin e shërimit në mushkëri.

– Mos konsumoni asnjë ëmbëltues artificial.

– Mos pini asnjë pije të gazuar.

– Shmangni të gjitha ushqimet e shpejta dhe të gjitha ushqimet e përpunuara.

– Shmangni të gjitha ushqimet e konservuara.

– Shmangni alkoolin, kafeinën, karbohidratet e thjeshta, sheqernat dhe produktet e sheqerit, ushqimet që janë tepër djegëse dhe totalisht të përpunuara dhe komerciale.

– Eliminoni toksinat shtëpiake dhe përmirësoni ajrin e brendshëm nga toksinat shtëpiake.

– Luftoni stresin, ankthin dhe depresionin. Stresi është shkaku kryesor i pirjes së duhanit.

– Qëndroni larg duhanpirësve dhe tymit të duhanit.

Mos harroni të qeshni! Nuk është shaka, qeshja është ushtrim i mrekullueshëm për mushkëritë. Ajo rrit kapacitetin e mushkërive dhe gjithashtu vë në lëvizje muskujt e barkut. E qeshura ndihmon për të pastruar mushkëritë duke e detyruar ajrin e ndenjur të dalë jashtë dhe të zëvëndësohet më ajër të pastër.

Lexoni gjithashtu