Osteoporoza; Simptomat, Shkaqet, Parandalimi, Trajtimi Natyral

 

Osteoporoza është një çrregullim metabolik i kockave i shkaktuar nga firo e kockave që ndodh në një normë që tejkalon aftësinë e trupit për të krijuar inde të reja kockore. Firo e eshtrave është një fenomen natyror, por për shkak të faktorëve të tillë si dieta e varfër dhe pabarazitë hormonale, ajo mund të ndodhë në norma shumë më të larta se ato normale. Kur ndodh ky fenomen, ai shoqërohet nga humbja e kalciumit dhe fosfatit nga kockat, duke i lënë ato të brishta, poroze, dhe të prirura për t’u thyer. Ngushtim i sistemit të përgjithshëm skeletor mund të ndodhë gjithashtu, siç mund të ndodhë kërrusje e supeve dhe formim gunge në pjesën e sipërme të shpinës.

Edhe pse të dy gjinitë mund të zhvillojnë osteoporozën, ajo më së shpeshti godet grate.

Arsyeja pse gratë kanë shumë më shumë gjasa për të zhvilluar osteoporozën se burrat është për shkak se trupat e tyre kanë në mënyrë proporcionale më pak masë kockore në krahasim me burrat, dhe ato fillojnë të humbasin masën e kockave në një moshë-zakonisht shumë të hershme duke filluar në moshën 35 vjeç; ndërsa shumica e burrave nuk do të fillojnë të përjetojnë humbje të dukshme e eshtrave deri rreth moshës 70 vjeç. Humbja e eshtrave te femrat bëhet më shpejtë në pesë vitet e para pas menopauzës, të cilat mund të fillojnë në moshën 45 vjeç ose më herët apo pak më vonë. Gjatë kësaj periudhe pesë vjeçare, gati të gjitha gratë do të përjetojnë një ulje pesë deri në dhjetë përqind të mases kockore. Pasi burrat fillojnë të humbasin masën e kockave në osteoporozë, kushtet e tyre mund të jenë po aq të ashpra sa ato të grave.

Simptomat

Përveç  firos së eshtrave, bërjes së kockave më të brishta, të thyeshme, dhe poroze, simptoma të tjera të osteoporozës përfshijnë: thyerje të eshtrave, thonj të brishtë, qëndrim i shtrembëruar, pagjumësi dhe shqetësim, dhimbje nyjesh, dhimbje këmbësh (sidomos natën), humbje e gjatësisë së trupit, sëmundje periodontale, dhe humbje e dhëmbëve. Shpesh, këto simptoma mund të manifestohen para se njerëzit ta dinë se kanë osteoporozë dhe për këtë arsye mund të veprojnë si shenja paralajmëruese të hershme se po ndodh firo e kockave.

Thyerja e eshtrave që ndodh si pasojë e osteoporozës mund të shkaktojnë pasoja të rënda shëndetësore. Thyerjet që ndodhin përgjatë shpinës mund të çojnë në deformime të përhershme në qëndrimin drejt, ndërsa thyerjet në legen mund të rezultojnë potencialisht fatale. Në fakt, nga gratë e moshuara (dhe burrat gjithashtu) që pësojnë fracture në ijet e tyre për shkak të osteoporozës, një në pesë prej tyre vdesin brenda një viti, si rezultat i drejtpërdrejtë i kësaj.

Simptoma të tjera të osteoporozës përfshijnë humbjen e fuqisë, humbjen e durimit, humbjen e oreksit, dhe të masës së muskujve, sidomos pas fractures së kockave.

Testet për osteoporozën

Testi më i hershëm dhe më i lehtë është të kryeni matjen e gjatësisë (lartësisë), e cila duhet të bëhet si pjesë e një kontrolli fizik vjetor. Në qoftë se me kalimin në moshë, lartësia juaj zvogëlohet me 1.5 cm ose më shumë çdo vit, ekziston një mundësi e fortë që ju të jeni duke zhvilluar osteoporozën.

Testi tjetër është një test densiteti i kockave, i cili duhet të kryhet menjëherë pasi jtë përjetoni humbjen e peshs së eshtrave apo të filloni të përjetoni në mënyrë kronike ndonjë nga simptomat e tjera të përmendura më lart të cilat potencialisht mund të shkaktohen nga osteoporoza.

Ekzistojnë tri lloje të testeve të densitetit të kockave që mund tju kërkojë mjeku juaj për të diagnostikuar sëmundjen.

Shkaqet

Mjekët konvencionale, pjesën më të madhe për humbjen e densitetit të eshtrave që karakterizon osteoporozën e adresojnë të jetë një pasojë e natyrshme dhe e pashmangshme me kalimin e moshës.

Por asgjë nuk mund të shkojë më tej se e vërteta. Edhe pse një shkallë e caktuar e humbjes së densitetit të kockave mund të ndodhë për të gjithë me kalimin e moshës, në kulturat joperëndimore të cilat vazhdojnë të ndjekin dietat e tyre amtare, osteoporoza, si dhe shumica e sëmundjeve të tjera kronike degjenerative aq të zakonshme në Perëndim, është praktikisht jo-ekzistuese. Vetëm në vendet e industrializuara osteoporoza është e zakonshme.

Duke qenë kështu, është e qartë se osteoporoza, para së gjithash, është një produkt i jetesës moderne ditore dhe faktorëve të ndryshëm që e përbëjnë atë.

Në vijim janë shkaqet më të shpeshta ose faktorët që kontribuojnë për osteoporozën:

– Ilaçet kimike konvencionale: Një shumëllojshmëri e ilaçeve të zakonshme konvencionale mund të shkaktojnë ose të kontribuojnë në osteoporozë.

Antibiotikët, për shembull, mund të prishin furnizimin e trupit tuaj me bakteret e shëndetshme të zorrëve, të cilat veprojnë si një burim i vitaminës K, një lëndë ushqyese e nevojshme për formimin e kockave të shëndetshme dhe rigjenerimit të tyre.

Ilaçe të tjera, të tilla si steroidet, përfshirë prednisone, në fakt pengojnë formimin e indeve të reja të eshtrave, si dhe pengojnë aftësinë e trupit për të absorbuar kalciumin, një tjetër lëndë ushqyese thelbësore për eshtra të shëndoshë.

Ilaçe kimike të tjera që mund të shkaktojnë ose të përkeqësojnë osteoporozën përfshijnë antacidet që përmbajnë alumin, anticonvulsant dhe anti-sekuestrimit, holluesit e gjakut, ilaçet e kimioterapisë, dhe medikamentet antidepressant të tilla si litium.

Potencialisht, çdo medicament farmaceutik mund të përkeqësojë simptomat e osteoporozës.

– Dieta e varfër: Dieta e varfër në ushqyes është shkaktari kryesor i osteoporozës, veçanërisht në Shtetet e Bashkuara. Dieta standarde e varfër dhe e trishtuar amerikane, e cila mbështetet kryesisht në ushqimet e përpunuara komerciale, është jo vetëm me kalori të larta por edhe jashtëzakonisht e mangët në ushqyesit e nevojshmëm ushqimorë. Një dietë e tillë gjithashtu krijon një efekt shumë acid në trup, duke i shkaktuar trupit të zbrazë veten nga rezervat e kalciumit dhe kalciumit në mënyrë që të pajiset dhe të mbrohet kundër grumbullimit të acidit. Kjo, nga ana tjetër, shkakton një nevojë për të ngrënë sasi të larta të ushqimeve të pasura me proteina, të cilat krijojnë aciditet të mëtejshëm dhe humbje edhe më të madhe e kalciumit, gjë e cila stimulon humbjen e densitetit të eshtrave dhe osteoporozën.

Aspekte të tjera të zakonshme të dietës së varfër janë sasitë e larta të sheqerit, kripës, dhe miellit të bardhë që ajo përmban, duke shkaktuar humbjen e kalciumit, kaliumit dhe vitaminave e mineraleve të tjera, të tilla si bor, acid folik, vitaminë K, magnez, mangan, dhe silicë, që janë jetike për eshtra të shëndoshë.

Alkooli, kafeina dhe soda janë kontribues të tjerë të mëdhenj ushqimor në zhvillimin e osteoporozës. Në fakt, studimet tregojnë se ata që konsumojnë tre ose më shumë filxhanë kafe në ditë kanë një rrezik më të lartë 82% të osteoporozës; kurse nga ana tjetër, mjafton një gotë alkooli në ditë që të shkaktojë në mënyrë të konsiderueshme humbjen e densitetit të eshtrave.

Ajo që e ngatërron më tej problemin është fakti se ushqimet jo organike, të përpunuara dhe të përgatitura në mënyrë komerciale janë shumë të ulëta në ushqyesit jetik thelbësore për eshtra të shëndoshë, si dhe shëndet të mirë në përgjithësi.

– Toksinat e mjedisit: Metalet e rënda në ajër dhe ujë gjithashtu kontribuojnë në firon e eshtrave, sidomos metalet e rënda të tilla si alumini, kadmium, plumbi dhe kallaji. Këto lloje të toksinave rrisin nivelet e aciditetit, duke i shkaktuar trupit shterim të depozitave të mineraleve të tilla si kalciumi dhe kaliumi, dhe si rezultat eshtrat dobësohen. Klori dhe fluori në furnizimin tonë me ujë mund të ketë të njëjtin efekt. Ironikisht, fluori u konsiderua një here si një trajtim efektiv për osteoporozën, por hulumtimi tani tregon se fluori, madje edhe në sasi të vogla, mund të rrisë në masë të madhe rrezikun e thyerjes të eshtrave dhe të shkaktojë anomali të kockave dhe dobësi të tyre.

Ç’ekuilibri Hormonal: mjekët konvencional zakonisht e konsiderojnë osteoporozën si një kusht të shkaktuar nga furnizimet e zvogëluara të estrogjenit në trup për shkak të menopauzës. Nëse do të ishte kështu, çdo grua do të zhvillonte osteoporozë pas hyrjes në menopauz, por siç u përmend më lart, osteoporoza është praktikisht jo-ekzistente në kulturat e tjera nëpër botë që nuk hanë një dietë perëndimore. Përveç kësaj, femrat që ndjekin një dietë kryesisht ose plotësisht vegjetariane, zakonisht kanë nivele më të ulëta estrogjeni se sa gratë që hanë mish, por ato të parat kanë dendësi më të madhe të kockave dhe më pak rrezik të osteoporozës.

– Histerectomia: një procedurë mjekësore që heq mitrën dhe, nganjëherë, vezoret e gruas. Edhe kur vezoret nuk janë hequr, megjithatë, deri në 57 përqind e të gjitha grave që kanë një përvojë të histerectomisë për të zvogëluar funksionin ovarian, kjo çon në humbjen e shpejtë të dendësisë së eshtrave që është karakteristikë e osteoporozës. Këtij problem i shtohet fakti se 90% e të gjitha heqjeve të kryera janë të panevojshme.

– Mungesa e ushtrimit: Në mënyrë që trupi të vazhdojë prodhimin e indeve të reja të kockave, stërvitja erregullt, posaçërisht ushtrimet që stimulojnë kockat, është thelbësore. Forma të tilla të ushtrimit përfshijnë trajnimin e ngritjes së peshave, ecjen e shpejtë, dhe vrapin. Përveç kësaj për të ndihmuar dhe nxitur rritjen e kockave të reja, ushtrimi i rregullt gjithashtu rrit rrjedhjen e gjakut në eshtra, furnizimin e tyre me oksigjen dhe ushqyes thelbësor që mund të mbrojnë kundër humbjes së densitetit të kockave. Njerëzit, të cilët nuk angazhohen në stërvitje të rregullta apo forma të tjera të aktivitetit fizik, kanë një rrezik në rritje të zhvillimit të osteoporozës.

– Yndyra e mangët në trup: Mungesa e yndyrës së trupit për shkak të ushtrimit të tepruar dhe / ose humbja e peshës zvogëlon aftësinë e trupit për të prodhuar në mënyrë adekuate progesteron dhe estrogjen, dy hormone që janë të nevojshme për të prodhuar indet e eshtrave dhe për të mbrojtur kundër humbjes së densitetit të kockave, duke çuar në fazën e osteoporozës.

– Pirja e duhanit dhe ekspozimi ndaj tymit të dorës së dytë; mund të shkaktojë ose të përkeqësojë simptomat e osteoporozës për shkak se përbërësit e tymit të duhanit ndërhyjnë në prodhimin e estrogjenit të trupit. Tymi i cigareve gjithashtu zvogëlon aftësinë e estrogjenit të duhur për të bashkëvepruar me qelizat e kockave të njohura si osteoclasts, të cilat ndihmojnë për të parandaluar dhe shëruar thyerjet e eshtrave. Përveç kësaj, tymi i duhanit rrit përqendrimin e dioksidit të karbonit në gjak, duke shkaktuar që trupi të lëshojë rezervat e tij të kalciumit, duke rritur më tej rrezikun e osteoporozës.

– Faktorë të tjerë rreziku: faktorë të tjerë të rrezikut për osteoporozën përfshijnë: mungesën e menstruacioneve ose parregullsinë e tyre, të kesh trup  të shkurtër në lartësi dhe / ose të kesh një strukturë të vogël kockore, sëmundja celiac (ndjeshmëria ndaj glutenit), në fillim të menopauzës, çrregullimet gastrointestinale (fryrje dhe / ose dispepsi ), predispozicioni gjenetik, hypothyroidism, hyperthyroidism, sëmundjet e veshkave dhe të mëlçisë, dhe mungesa e ekspozimit të rregullt në rrezet e diellit.

Trajtimi natyral i Osteoporozës