13 Fakte rreth Migrenës

1Migrena — Ndër Çrregullimet Më të Përhapura Globalisht

Migrena prek 14.7% të popullsisë botërore — afërsisht 1 në 7 persona. Vetëm në SHBA, rreth 39 milionë njerëz janë të prekur. Migrena kronike (të paktën 15 ditë dhimbje koke/muaj për 3+ muaj, me mbi gjysmën migrenë) prek rreth 2% të popullsisë botërore.

Shifra "migrena ndër sëmundjet më të përhapura në botë" vjen nga studimi global i Barrës së Sëmundjeve (GBD 2010) dhe OBSH — një burim real, jo i shpikur, por të dhëna më të reja (GBD 2016/2021) e vendosin renditjen ndryshe (dhimbja e tipit tension renditet më lart në përhapje totale, ndërsa migrena mbetet ndër shkaktarët kryesorë të aftësisë së kufizuar mes sëmundjeve neurologjike).

2Gratë Vuajnë Më Shumë se Meshkujt

Nga rreth 1 miliard njerëz me migrenë në botë, tre të katërtat (~75%) janë gra — ekspertët e lidhin këtë kryesisht me natyrën ciklike të hormoneve femërore (estrogjenin).

3Shkaku Ndryshon Plotësisht nga Pacienti në Pacient

Shkaktarët kryesorë përfshijnë: stresin, ndryshimet hormonale, gjumin e tepërt/të pamjaftueshëm, dehidratimin, alkoolin, duhanin, dritën/ndriçimin fluoreshent, disa medikamente (vazodilatatorë, kontraceptivë), parfumet, traumat e kokës, vaktet e anashkaluara/të ngrëna shpejt, ndryshimet e motit, luhatjet emocionale, mungesa e aktivitetit fizik, dhe kafeina. Disa persona janë të ndjeshëm ndaj ushqimeve specifike (si djathi) ose presionit barometrik. Identifikimi dhe shmangia e shkaktarëve personalë është një nga strategjitë kryesore të menaxhimit.

4Disa Kanë Shenja se Migrena Po Vjen

Marramendja, përzierja e lehtë apo dhimbja e lehtë e kokës mund të jenë "atmosferë paralajmëruese" (prodrome). Më pak se 25% e migrenozëve përjetojnë "aurë" — shqisa të shtrembëruara si mpirje/shpim në duar/fytyrë, apo perde që pengon shikimin, zakonisht 10-30 minuta para migrenës, që zgjat nga 5 minuta në 1 orë.

5Verbëria e Përkohshme (Migrena e Retinës)

Ndryshe nga aura e zakonshme, migrena e retinës kufizohet në një sy — humbje e pjesshme apo e plotë e shikimit, zakonisht në të njëjtin sy çdo herë, me shikimin që rikthehet pas 10-20 minutash.

6Humbja e Funksionit të Gjymtyrëve (Migrena Hemiplegjike)

Nën-tipi më i rrallë: dobësi, mpirje, shpim, apo humbje funksioni motorik në një gjysmë të trupit (krah, këmbë, fytyrë). Zakonisht zhduket brenda 24 orësh, por mund të zgjasë nga 1 orë në disa ditë. Mund të shoqërohet me dhimbje koke tipike, ose të shfaqet vetvetiu.

7Fëmijët Preken Gjithashtu

Rreth 10% e fëmijëve në moshë shkollore preken nga migrena, me simptoma të ngjashme me të rriturit (dhimbje e fortë koke, të përzier, shikim i deformuar, ndjeshmëri ndaj dritës/zërit) — por migrenat e fëmijëve zakonisht fillojnë papritur dhe janë më të shkurtra.

8Migrena Mund të Jetë Gjenetike

Rreth 80-90% e migrenozëve raportojnë të paktën një anëtar familjeje me migrenë. Nëse një prind e ka, ka ~50% shans që fëmija ta zhvillojë; nëse të dy prindërit e kanë, rreziku rritet deri në ~75%.

9Lidhja me Sistemin Tretës

Përveç sistemit nervor qendror, trupi ka një "sistem nervor enterik" që rregullon tretjen. Disa ekspertë besojnë se migrena lidhet ngushtë me sistemin tretës dhe mikrobiomën — njerëzit me migrenë kanë gjasa dukshëm më të larta të kenë edhe çrregullime tretjeje. Kjo është fushë kërkimi aktive (aksi zorrë-tru), jo ende plotësisht e kuptuar.

10Financimi i Kërkimeve Mbetet i Ulët

Migrena merr financim dukshëm më të ulët se pesha e saj reale në shëndetin publik — Institutet Kombëtare të Shëndetësisë (NIH, SHBA) i kanë kushtuar migrenës vetëm një pjesë të vogël të asaj që marrin astma, kanceri i gjirit, apo diabeti, pavarësisht se migrena prek shumë më tepër njerëz.

12Lidhja me Depresionin

Në SHBA, deri në 40% e njerëzve me migrenë kanë gjithashtu depresion; rreziku i ankthit, çrregullimit bipolar dhe çrregullimit të panikut është gjithashtu më i lartë. Kërkuesit ende po zbulojnë lidhjet e sakta — pritja e simptomave të dhimbshme mund të kontribuojë në depresion/ankth te disa persona, por ekspertët besojnë se lidhja shkon më thellë (serotonina, kimikat i përfshirë në të dyja gjendjet). Kjo është arsyeja pse antidepresivët triciklikë (që rrisin serotoninën) përshkruhen ndonjëherë për migrenën, me rezultate të përziera.

13Trajtimi — Ende në Zhvillim

Shumë terapi migrene nga dekadat e fundit kanë ardhur nga "provë dhe gabim" — medikamente të dizajnuara për gjendje të tjera (antidepresivë, ilaçe epilepsie) janë përshkruar edhe për migrenën, me rezultate të përziera.