Studimi zbulon se pothuajse 40% e kancereve në mbarë botën mund të parandalohen

Një studim i ri ndërkombëtar i publikuar në revistën Nature Medicine zbuloi se pothuajse katër në dhjetë raste kanceri në mbarë botën mund të parandalohen duke reduktuar ekspozimin ndaj faktorëve të njohur dhe të modifikueshëm të rrezikut.

Përdorimi i duhanit përbënte rreth 15% të rasteve të reja të kancerit, infeksionet rreth 10% dhe konsumimi i alkoolit rreth 3%, ndërsa vlerësohet se 7.1 milion diagnoza kanceri në vitin 2022 lidhen me 30 faktorë rreziku të parandalueshëm.

Studimi, i realizuar nga Organizata Botërore e Shëndetësisë dhe Agjencia e saj Ndërkombëtare për Kërkimin mbi Kancerin (IARC), analizoi të dhëna për kancerin dhe ekspozimin nga 185 vende për të vlerësuar se si faktorët e stilit të jetesës, mjedisorë dhe infektivë ndikojnë në rrezikun e kancerit.

Kanceret e mushkërive, stomakut dhe qafës së mitrës përbënin pothuajse gjysmën e rasteve të lidhura me faktorë të modifikueshëm, shpesh të lidhura me duhanin, alkoolin dhe infeksione si HPV, hepatiti B dhe C dhe bakteria Helicobacter pylori.

Studiuesit dhe ekspertët theksojnë se masa më të forta të shëndetit publik dhe ndryshime të thjeshta në stilin e jetesës – si shmangia e duhanit, kufizimi i alkoolit, mbajtja e një peshe të shëndetshme, aktiviteti fizik dhe kontrollet e rregullta – mund të ulin ndjeshëm barrën globale të kancerit.

Një studim i ri ndërkombëtar ka zbuluar se pothuajse katër në dhjetë raste kanceri në mbarë botën mund të parandalohen duke reduktuar ekspozimin ndaj disa faktorëve të njohur rreziku.

Sipas kërkimit të publikuar këtë shkurt në Nature Medicine, rreth 40% e diagnozave globale të kancerit lidhen me rreziqe të modifikueshme: përdorimi i duhanit përbën rreth 15% të rasteve të reja, infeksionet rreth 10% dhe alkooli rreth 3%. Në total, rreth 7.1 milion raste kanceri në vitin 2022 lidhen me 30 faktorë të parandalueshëm të analizuar në studim.

Studimi, i kryer nga Organizata Botërore e Shëndetësisë dhe IARC, analizoi të dhëna mbi incidencën e kancerit nga 185 vende dhe i krahasoi ato me të dhënat globale të ekspozimit ndaj faktorëve të identifikuar të rrezikut.

Hanna Fink, autore e studimit dhe studiuese në degën e mbikëqyrjes së kancerit të IARC, së bashku me studiues të tjerë, zbuluan se kanceret e mushkërive, stomakut dhe qafës së mitrës përbënin pothuajse gjysmën e rasteve të lidhura me rreziqe të modifikueshme. Shumë prej këtyre kancereve lidhen me infeksione të shkaktuara nga viruse dhe baktere, përfshirë HPV (papillomavirusin njerëzor), hepatitin B dhe C dhe Helicobacter pylori, një bakter që infekton mukozën e stomakut. Pirja e duhanit lidhej fort me kancerin e mushkërive, fytit, traktit gastrointestinal dhe disa kancere të tjera, ndërsa konsumimi i alkoolit lidhej me kancerin e gjirit, mëlçisë, zorrës së trashë dhe fytit.

Dr. Marc Siegel, analist i lartë mjekësor, theksoi se edhe faktorët mjedisorë luajnë një rol të rëndësishëm, duke ndryshuar sipas rajonit dhe popullsisë. Ai vlerësoi se rreth 45% e rasteve të reja të kancerit te meshkujt dhe 30% te femrat mund të parandalohen duke reduktuar ekspozimin ndaj rreziqeve të njohura.

Në përgjithësi, studiuesit theksuan se strategjitë më të forta parandaluese – veçanërisht ato që synojnë duhanin, sëmundjet infektive, peshën e pashëndetshme trupore dhe alkoolin – mund të ulin ndjeshëm barrën globale të kancerit.

“Studimi përforcon se parandalimi i kancerit funksionon dhe veprimet janë më efektive në nivel popullate,” tha Fink, duke përmendur masa si taksa më të larta për duhanin dhe alkoolin, politika pa duhan, ajër më të pastër, vende pune më të sigurta dhe skrining për kancerin.

Si ndryshimet e vogla ditore mund të parandalojnë kancerin

Në përputhje me studimin, AICR rekomandon disa hapa të bazuar në prova që individët mund të ndërmarrin për të ulur rrezikun e kancerit:

• Shmangia e duhanit (shkaku kryesor i parandalueshëm i kancerit)
• Kufizimi i alkoolit (nuk ka nivel të sigurt për rrezikun e kancerit)
• Mbajtja e peshës së shëndetshme përmes dietës dhe aktivitetit fizik
• Lëvizja më shumë dhe qëndrimi më pak ulur gjatë ditës

Sipas rekomandimeve, edhe sasi të vogla aktiviteti fizik të përditshëm sjellin përfitime të rëndësishme me kalimin e kohës.

Platforma BrightU.AI sugjeron gjithashtu shmangien e ushqimeve të përpunuara, alkoolit, duhanit dhe sheqerit të tepërt, si dhe mbajtjen e një stili jetese aktiv dhe pa toksina, për të reduktuar rrezikun e kancerit të mushkërive, gjirit, zorrës së trashë dhe prostatës.

Sukseset e vogla të përditshme grumbullohen dhe bëjnë një ndryshim të madh me kalimin e kohës.

Bimët e Shkretëtirës: Mbështetje Natyrale për Pacientët në Kohë Sfide

Zbulimet moderne dëshmojnë se bimët e shkretëtirës përmbajnë lëndë bioaktive me vlera terapeutike të pazëvendësueshme. Traditat mjekësore arabe kanë përdorur bimët e shkretëtirës për trajtime, dhe sot kërkimet farmakologjike po konfirmojnë këtë potencial.

Në kushtet ekstreme klimatike, këto bimë prodhojnë komponime të rëndësishme kurative, të cilat kanë treguar aktivitete të rëndësishme biologjike:

• Antioksiduese – neutralizojnë radikalet e lira dhe mbrojnë ADN-në.
• Antiinflamatore – reduktojnë prodhimin e citokinave inflamatore si TNF-α dhe IL-6.
• Antikancerogjene – frenojnë proliferimin qelizor, nxisin apoptozën dhe pengojnë metastazimin.

• Kanë efekt citotoksik selektiv mbi qelizat tumorale, duke kursyer qelizat e shëndetshme.
• Stimulojnë imunitetin dhe rrisin kapacitetin rigjenerues të trupit.

Një shpresë e re për pacientët

Në duart e ekspertëve, natyra e shkretëtirës shndërrohet në një aleat të fuqishëm të mjekësisë, duke ofruar jo vetëm shpresë, por edhe perspektiva konkrete për përballimin e njërës prej sfidave më të mëdha të kohës sonë.