Studimi me 1.5 milion persona zbulon lidhjen Autoimunitet–Depresion

Çfarë zbuloi studimi?

Studimi analizoi të dhënat e 1,563,155 të rriturve në Mbretërinë e Bashkuar. Nga këta, 37,808 persona raportuan një nga gjashtë gjendjet autoimune të përfshira: artrit reumatoid, sëmundje Graves, sëmundje inflamatore të zorrëve, lupus, sklerozë multiple ose psoriazë.

Rezultati kryesor ishte i qartë: çrregullimet afektive të raportuara gjatë jetës — depresioni, ankthi ose çrregullimi bipolar — ishin më të shpeshta te personat me gjendje autoimune sesa te popullata krahasuese.

Shifrat që nuk duhen injoruar

Kur shifrat ndahen sipas diagnozave të shëndetit mendor, dallimi bëhet edhe më i dukshëm:

• Depresioni: 25.5% te personat me gjendje autoimune, krahasuar me pak mbi 15% te grupi krahasues.
• Ankthi: pak mbi 21% te personat me gjendje autoimune, krahasuar me 12.5% te grupi krahasues.
• Çrregullimi bipolar: më i rrallë në të dyja grupet, por sërish më i shpeshtë te personat me gjendje autoimune.
• Simptomat aktuale: simptomat e depresionit në dy javët e fundit ishin 18.6% kundrejt 10.5%, ndërsa simptomat e ankthit 19.9% kundrejt 12.9%.
• Gratë: prevalenca e çrregullimeve afektive ishte më e lartë te gratë me gjendje autoimune, rreth 32%, kundrejt 21% te burrat me të njëjtat gjendje.

Këto të dhëna nuk duhet të përdoren për frikësim, por për vetëdije. Një pacient me autoimunitet që ndihet i lodhur, i tensionuar, pa motivim ose me gjumë të çrregulluar nuk duhet të dëgjojë thjesht “është stres”. Ndonjëherë trupi po tregon një ndërthurje më të thellë midis imunitetit, inflamacionit, dhimbjes, zorrës, gjumit dhe trurit.

Si mund ta ndikojë inflamacioni trurin?

Inflamacioni është pjesë normale e mbrojtjes së trupit. Problemi fillon kur sistemi imunitar mbetet i aktivizuar për kohë të gjatë, siç ndodh në shumë gjendje autoimune. Ky aktivizim i vazhdueshëm mund të ndikojë në sinjalizimin nervor, prodhimin e neurotransmetuesve, boshtin stresor, gjumin, metabolizmin e energjisë dhe ndjeshmërinë ndaj dhimbjes.

Studiuesit i përdorën sëmundjet autoimune si një tregues të inflamacionit kronik, sepse shumë prej tyre karakterizohen nga aktivizim i vazhdueshëm imunitar dhe prani e shënuesve inflamatorë. Ata nuk matën drejtpërdrejt biomarkerët inflamatorë te çdo person, prandaj ky mbetet një kufizim i rëndësishëm i studimit.

Kjo do të thotë se kujdesi nuk duhet të jetë i ndarë në “trup” dhe “mendje”. Një qasje e mirë klinike i sheh të dyja në të njëjtën hartë biologjike.

Pse gratë shfaqen më të prekura?

Studimi tregoi se gratë me gjendje autoimune kishin një barrë më të lartë të çrregullimeve afektive sesa burrat me të njëjtat diagnoza. Autorët theksuan se arsyet nuk janë plotësisht të qarta, por përmendën mundësinë e rolit të hormoneve seksuale, faktorëve kromozomalë, dallimeve në antitrupa dhe përgjigjes imunitare.

Kjo nuk do të thotë se burrat nuk preken. Do të thotë se gratë me autoimunitet, veçanërisht ato me lodhje, dhimbje, çrregullim gjumi, ankth ose ulje humori, meritojnë vëmendje të dyfishtë: vlerësim të mirë reumatologjik/imunologjik dhe vlerësim të shëndetit mendor.

Boshllëku klinik: pse duhet pyetur më shpesh për humorin?

Një nga pikat më të rëndësishme të studimit është rekomandimi që pacientët me sëmundje autoimune të kontrollohen rregullisht edhe për shëndetin mendor, veçanërisht gratë. Në praktikë, kjo shpesh nuk ndodh. Vizita fokusohet te analizat, dhimbjet, barnat, lezionet, zorrët ose lodhja, ndërsa humori dhe ankthi mbeten në fund të listës.

Por depresioni dhe ankthi nuk janë “dobësi karakteri”. Ato mund të lidhen me dhimbjen, pagjumësinë, izolimin social, frikën nga e ardhmja, efektet anësore të barnave dhe ndryshimet biologjike të inflamacionit. Prandaj, pyetjet e thjeshta për gjumin, energjinë, shpresën, motivimin, panikun, përqendrimin dhe mendimet negative duhet të jenë pjesë normale e kujdesit.

Ushqyerja anti-inflamatore: baza e përditshme

Kur autoimuniteti dhe shëndeti mendor ndërthuren, ushqyerja nuk duhet parë si “kurë”, por si bazë që ndikon në inflamacion, sheqerin në gjak, mikrobiomën, peshën, energjinë dhe gjumin. Një model ushqimor anti-inflamator zakonisht përqendrohet në ushqime të plota, të papërpunuara dhe të pasura me fibra, polifenole, minerale dhe yndyrna të mira.

• Zarzavate dhe perime shumëngjyrëshe: spinaq, rukola, lakra, brokoli, panxhar, speca, karota, kungull dhe bimë aromatike.
• Yndyrna cilësore: vaj ulliri ekstra i virgjër, arra, bajame, fara liri, fara chia dhe avokado.
• Omega-3: peshk i yndyrshëm si sardele, salmon, skumbri ose alternativë e përshtatur sipas dietës dhe tolerancës.
• Proteina të pastra: vezë, peshk, mish cilësor, bishtajore ose burime të tjera sipas gjendjes së zorrëve dhe tolerancës individuale.
• Ulje e ngarkesës pro-inflamatore: më pak sheqer, miell i bardhë, pije të ëmbla, vajra të rafinuar, ushqime ultra të përpunuara dhe alkool.

Te pacientët me sëmundje inflamatore të zorrëve, lupus, artrit reumatoid, Hashimoto, psoriazë ose sklerozë multiple, dieta duhet individualizuar. Disa persona përfitojnë nga heqja e ushqimeve që nuk i tolerojnë; të tjerë përkeqësohen nga kufizime të tepruara që çojnë në mungesa ushqyese.

Mikrobioma: ura midis zorrës, imunitetit dhe trurit

Zorra nuk është vetëm organ tretës. Ajo është një qendër e madhe imunitare dhe komunikon vazhdimisht me trurin përmes nervit vagus, metabolitëve bakterialë, citokinave dhe hormoneve. Për këtë arsye, fryrja, kapsllëku, diarreja, ndjeshmëritë ushqimore dhe inflamacioni intestinal mund të shoqërohen me lodhje, mjegull mendore dhe luhatje humori.

• Fibrat prebiotike ushqejnë bakteret e dobishme, por duhen rritur gradualisht te personat me zorrë të ndjeshme.
• Ushqimet e fermentuara si kosi natyral, kefiri ose lakra e fermentuar mund të ndihmojnë disa njerëz, por nuk tolerohen njësoj nga të gjithë.
• Probiotikët duhen zgjedhur me kujdes, sidomos te pacientët me imunitet të shtypur ose terapi të forta.

Gjumi, stresi dhe lëvizja: tre rregullatorë të imunitetit

Një trup i lodhur dhe i pagjumë është më i ndjeshëm ndaj dhimbjes, ankthit dhe inflamacionit. Prandaj, për pacientët me autoimunitet, gjumi dhe menaxhimi i stresit nuk janë luks; janë pjesë e planit biologjik.

Mbështetja me bimë të shkretëtirës

Në Mjekësia Bimore Arabe, kur flasim për produkte bimore të shkretëtirës, nuk flasim për ekstrakte të përqendruara, tinktura apo përbërës të izoluar. Flasim për pjesë të plota të bimëve, të përzgjedhura, në formë raw. Kjo qasje ruan karakterin e plotë të bimës, me fibrat, polifenolët, mineralet dhe përbërësit natyralë në një formë më të afërt me materialin origjinal bimor.

Ne kemi mbi 17 vjet përvojë profesionale me pacientë me gjendje të ndryshme shëndetësore, përfshirë edhe raste komplekse ku inflamacioni, imuniteti, lodhja dhe gjendja emocionale janë të ndërlidhura. Në staf kemi mjekë dhe farmacistë, prandaj rekomandimet nuk jepen në mënyrë të rastësishme, por duke marrë parasysh diagnozën, barnat, analizat, historinë e alergjive dhe qëllimin e përdorimit.

Një strategji më e plotë për pacientin autoimun

Nëse keni artrit reumatoid, lupus, psoriazë, sëmundje inflamatore të zorrëve, Hashimoto, Graves, sklerozë multiple ose gjendje të tjera autoimune, ia vlen të shihni kujdesin në disa nivele:

• Vlerësim mjekësor: diagnozë e saktë, analiza të rregullta, kontroll i inflamacionit dhe monitorim i barnave.
• Vlerësim i shëndetit mendor: pyetje të rregullta për humorin, ankthin, gjumin, motivimin dhe përqendrimin.
• Ushqyerje anti-inflamatore: ushqime të plota, yndyrna cilësore, proteina të mjaftueshme dhe ulje e sheqerit të tepërt.
• Mikrobiomë dhe tretje: individualizim sipas kapsllëkut, diarresë, fryrjes, refluksit ose intolerancave.
• Gjumi dhe stresi: rregullim i ritmit ditor dhe zbutje e ngarkesës nervore.
• Mbështetje bimore: bimë të plota, të zgjedhura sipas gjendjes individuale.

Pyetje të shpeshta