Reumatizma: Simptomat, Shkaqet, Trajtimi Natyral

Çfarë Është Reumatizma?

"Reumatizma" ose çrregullimi reumatizmal është një term për gjendje që shkaktojnë dhimbje kronike, shpesh duke ndikuar nyjet dhe indet lidhore, me ënjtje të dhimbshme që me kalimin e kohës mund të çojë në erozion të kockave dhe deformim të nyjeve. Vetë termi nuk përcakton një çrregullim specifik, por mbulon të paktën 200 gjendje të ndryshme.

Burimet shpesh e lidhin "reumatizmën" ngushtë me artritin, por termi mund t'i referohet edhe gjendjeve të tjera që shkaktojnë dhimbje kronike, të njohura si "sindromi i dhimbjes rajonale" ose "reumatizma e indeve të buta". Termi "sëmundjet reumatike" i referohet në përgjithësi çrregullimeve të indeve lidhëse.

Komplikimet e Mundshme

Format inflamatore të reumatizmës (si artriti reumatoid) shoqërohen me rrezik më të lartë për:

• Osteoporozë: dobësim i kockave, duke i bërë ato më të prirura për t'u thyer.
• Sindromin e tunelit karpal: inflamacioni mund të ushtrojë presion mbi nervat e duarve dhe gishtave, duke çuar potencialisht në deformim.
• Probleme të zemrës: rrezik i shtuar për forcim/bllokim të arterieve dhe inflamacion rreth zemrës.
• Probleme të mushkërive: rrezik i shtuar për inflamacion të indit të mushkërive, që mund të ndikojë frymëmarrjen.

Simptomat

Reumatizma shpesh fillon gradualisht — fillimisht te nyjet e vogla të duarve dhe këmbëve. Simptomat përhapen shpesh te kyçet e duarve, këmbëve, gjunjët, bërrylat, ijet dhe shpatullat, zakonisht simetrikisht (të njëjtat nyje në të dyja anët e trupit). Ashpërsia mund të ndryshojë dhe të vijë e të shkojë; me kalimin e kohës mund të shkaktojë deformim në vendin e prekur.

• Ënjtje e nyjeve.
• Ngurtësi, që mund të zgjasë disa orë (veçanërisht në mëngjes).
• Lodhje.
• Ethe dhe temperaturë e lehtë.
• Humbje peshe.
• Dhimbje të kyçeve të dorës, gjurit, kyçit të këmbës, mesit dhe thembrave.
• Dhimbje të shpatullës dhe qafës.
• Dhimbje gjatë lëvizjes; humbje oreksi.
• Zbehje e fytyrës — e lidhur me anemi kronike inflamatore (prodhim i reduktuar i qelizave të kuqe nga palca kockore si pasojë e inflamacionit të vazhdueshëm).
• Ndjesi dhe kruarje të syve.

Testimi dhe Diagnoza

Reumatizma mund të jetë e vështirë për t'u diagnostikuar në fazat e hershme, pasi simptomat fillestare ngjajnë me shumë gjendje të tjera. Testi i gjakut për shkallën e sedimentimit të eritrociteve (ESR) tregon praninë e inflamacionit në trup, por nuk është specifik për një sëmundje të vetme — mjeku juaj mund të kërkojë teste shtesë (p.sh. faktori reumatoid, anti-CCP) për diagnozë të saktë.

Shkaqet

Shumë çrregullime reumatike konsideroheshin historikisht si të shkaktuara nga sëmundje infektive, dhe etiologjia e tyre e saktë mbeti e paqartë deri në shekullin e 20-të.

Në format autoimune të reumatizmës (si artriti reumatoid), sistemi imunitar sulmon gabimisht membranën sinoviale — membranën që rrethon dhe lubrifikon nyjet. Inflamacioni i vazhdueshëm i kësaj membrane mund të shkaktojë dëmtim progresiv të kockave dhe nyjeve, të cilat gradualisht humbasin formën dhe funksionin.

Elementi gjenetik luaj një rol të rëndësishëm, veçanërisht në disa forma të artrozës së gishtave të duarve/këmbëve. Faktorët mjedisorë, si viruse dhe bakterie të caktuara, mund të kontribuojnë gjithashtu në shfaqjen e reumatizmës te personat me predispozicion.

Faktorët e Rrezikut

• Gratë kanë rrezik më të lartë për të zhvilluar shumicën e formave autoimune të reumatizmës.
• Mund të ndodhë në çdo moshë, por është më e zakonshme mes moshës 40-60 vjeç; personat mbi 50 vjeç kanë prirje më të lartë.
• Historia familjare e reumatizmës rrit rrezikun e zhvillimit të saj.
• Çrregullimet autoimune mund të shkaktojnë reumatizëm dhe ndonjëherë të ndikojnë organe si lëkura, sytë, mushkëritë dhe enët e gjakut.
• Klima e ftohtë raportohet shpesh nga pacientët si faktor që përkeqëson dhimbjen e artrozës poliartikulare, edhe pse lidhja shkakësore e saktë mbetet objekt debati shkencor.
• Mbipesha është faktor shtesë rreziku, pasi rrit ngarkesën mbi nyjet mbajtëse të peshës.

Udhëzime për Menaxhimin Natyral

Mbështetja natyrale mund të ndihmojë në menaxhimin e simptomave dhe përmirësimin e cilësisë së jetës — si plotësim i trajtimit mjekësor të përshkruar për format inflamatore/autoimune të reumatizmës.

Ushtrimi i Rregullt

Ushtrimi ndihmon në forcimin e muskujve rreth nyjeve dhe uljen e dhimbjes. Gjatë periudhave me inflamacion aktiv të nyjeve, ushtrimet me ndikim të lartë (vrapim, ngritje peshash të rënda) mund të rëndojnë nyjet e dëmtuara — fillojini me aktivitete me ndikim të ulët si ecja, notimi apo gjimnastika në ujë, dhe konsultohuni me fizioterapistin/mjekun tuaj për një program të përshtatur për fazën tuaj specifike.

Fasha të Ngrohta ose të Ftohta

Fashot e ngrohta ndihmojnë në lehtësimin e dhimbjes dhe relaksimin e muskujve. Fashot e ftohta zvogëlojnë ndjesinë e dhimbjes dhe spazmat muskulore.

Reduktimi i Stresit

Teknika si meditimi ndihmojnë në relaksimin e muskujve dhe uljen e perceptimit të dhimbjes.

Vajra Bimorë

Vaji i aguliçes (Primula veris), vaji i Borago officinalis, vaji i farave të rrushit të zi, dhe vaji i neemit përmbajnë acide yndyrore që mund të ndihmojnë në lehtësimin e dhimbjes. Hollini gjithmonë në një vaj bartës përpara aplikimit dhe bëni një test paraprak në lëkurë; masazhoni butësisht zonën e dhimbshme dhe mbulojeni me një fasho të ngrohtë.

Ushqimi Anti-inflamator

Peshku salmon ndihmon në uljen e inflamacionit të trupit falë acideve yndyrore omega-3. Majdanozi dhe shega (e pasur me antocianina flavonoide) kanë treguar efekte anti-inflamatore në studime paraprake. Ananasi përmban bromelain, një enzimë e lidhur me uljen e inflamacionit te disa persona me osteoartrozë dhe artrit reumatoid. Melasa e zezë është e pasur me minerale dhe mund të ndihmojë në lehtësimin e dhimbjes së nyjeve. Magnezi (i gjendur në arra, fasule, drithëra, banane, perime jeshile dhe bulmet) mbështet funksionin e nervave, muskujve dhe nyjeve — nivelet e ulëta të magnezit dhe kalciumit janë më të zakonshme te personat me artrit reumatoid.

Çajrat si xhinxheri dhe çaji jeshil raportohen shpesh si ndihmës në reduktimin e perceptimit të dhimbjes reumatizmale, si pjesë e një diete të përgjithshme anti-inflamatore.

Mbështetja Bimore Profesionale

Bimë të rralla mjekësore shkretinore janë studiuar dhe përdorur për t'i ardhur në ndihmë personave që kërkojnë mbështetje për shëndetin e nyjeve, kockave dhe muskujve.