You are here:---Karakteristikat e qelizave kancerore

Karakteristikat e qelizave kancerore

By | 2017-11-18T19:57:40+00:00 November 18th, 2017|Categories: Kanceri|0 Comments

Karakteristikat e qelizave kancerore në kërkimet shkencore; Përse shfaqen, Si shtohen dhe Si parandalohen

Qelizat e kancerit janë ndryshe nga  qelizat normale dhe veprojnë gjithashtu ndryshe  nga qelizat normale për shkak të mekanizmave të tyre “pro-mbijetesës”. Disa nga këto mekanizma janë kuptuar nga biologët gjatë disa dekadave, ndërsa procese të tjera fiziologjike vetëm kohët e fundit kanë marrë vëmendje më të madhe.

Qelizat e kancerit me tipare pro-mbijetesës, mund të kategorizohen kryesisht nga këto karakteristika unike:

  1. Qelizat e kancerit qëndrojnë të padiferencuara

Qelizat normale janë programuar që nga origjina e tyre burimore të përmbushin një qëllim të veçantë në trupin e njeriut. Edhe pse çdo qelizë ka të njëjtin kod gjenetik, qelizat me qëllime të ndryshme kanë gjene të ndryshme, në mënyrë që mund të kryejnë një detyrë të veçantë në trup. Disa qeliza mund të diferencohen në qelizat e muskujve të zemrës që përbëjnë indet e zemrës, ndërsa qelizat epiteliale në linjat e mëlçisë mbrojnë këtë organ jetik.

Qelizat e kancerit nuk diferencohen kurrë. Ato vazhdojnë të ndahen, të shkaktojnë më shumë dëme, dhe të pushtojnë inde të reja, gjë që vjen si rezultat i vetive të tjera pro-mbijetuese të specializuara brenda qelizave të kancerit.

  1. Qelizat e kancerit pengojnë përgjigjet e sinjaleve të qelizave normale

Qelizat e kancerit janë në gjendje të riprodhohen, dhe të ndërtojnë shtresa  mbi njëra-tjetrën, duke formuar tumore. Kurse qelizat e shëndetshme janë të programuara të ndalin rritjen nëse arrijnë të prekin qelizat fqinje. Karakteristikat kryesore të qelizave të kancerit dhe paaftësia e tyre për t’iu përgjigjur sinjaleve të komunikimit të brendshëm dhe të jashtëm përfshijnë:

– Humbja e “ndalimit të kontaktit”

Shtimi i qelizave të shëndetshme ndodh kur lind nevoja për të zëvendësuar dhe për të ruajtur një numër të qëndrueshëm të qelizave në inde dhe organe të caktuara. Qelizat e shëndetshme janë të rregulluara me ciklin qelizor “ndalimi i kontaktit”, i cili funksionon për të parandaluar qelizat nga shtimi përtej kërkesave të tyre në trup.

Qelizat e kancerit kanë një humbje të ndalimit të kontaktit. Si rezultat i kësaj, qelizat e kancerit janë karakterizuar nga rritja e pakontrollueshme, aftësia për t’u shtuar, pushtimi i indeve dhe rezultimi në tumor.

– Shmangia e vetëshkatërrimit

Një funksion i organizuar dhe i natyrshëm i qelizave normale është të njohin sinjalet që nxisin vetvrasjen qelizore (Apoptosis). Apoptosis është referuar si “vetëvrasje qelizore”, sepse një qelizë normale ka aftësinë për të njohur dëmin e pariparueshëm dhe të kryejë vetë-shkatërrimin për të mirën e tërë qelizave dhe tërë trupit. Por, ky tipar natyral është i fikur në qelizat e kancerit, të cilat vazhdojnë të shtohen dhe vazhdojnë infektimin e trupit.
Kërkimet në fushën e trajtimit të kancerit po përpiqen të kuptojnë funksionet e ndryshme sinjalizuese që qëndrojnë pas rezistencës ndaj vetëshkatërrimit nga e cila karakterizohen qelizat kancerore.

Nëse rrugët e sinjaleve apoptotike do të kthehen në funksion, atëherë qelizat e kancerit do të jenë në gjendje për t’u eliminuar nga trupi i njeriut;

Kjo është edhe një nga vetitë që karakterizon kurën tonë bimore, për nxitjen e sinjaleve apoptotike dhe si rezultat vetëshkatërrimin e qelizave kancerore, pa e dëmtuar trupin dhe duke fuqizuar imunitetin, në të njëjtën kohë.

  1. Qelizat e Kancerit përmbajnë bërthamë jo-normale

Nën një mikroskop, ndryshimet fillestare mes qelizave të kancerit dhe qelizave normale vëzhgohen lehtë. Natyra malinje e tyre dallohet së pari nga një tipar unik morfologjik. Qelizat e kancerit kanë një bërthamë në formë asimetrike që është më e madhe se normalja, që rezulton në prani të reduktuar të citoplazmës brenda qelizës.

Bërthamat e qelizave kanceroze kanë ndryshime në ngjyra, anomali në strukturat e quajtura boshti mitotik, që ndihmon në ndarjen e qelizave, si dhe përmbajnë anomali të ndryshme gjenetike të tilla si: mutacione në sekuenca të gjeneve.

  1. Qelizat e kancerit e kanë ndryshe metabolizmin e energjisë

Qelizat e kancerit nuk kërkojnë konsumin e oksigjenit në mënyrë që të prodhojnë energji ashtu si qelizat normale. Në vend të kësaj, qelizat e kancerit mbështeten në glukozë (sheqer) me rreth 5 deri 10 herë më shumë se qelizat normale, për rrugën e tyre primare të energjisë që prodhojnë. Glukoza  konvertohet në acid laktik, i cili më pas riciklohet dhe kthehet në glukozë nga mëlçia.

Rrjedhimisht, ndryshimi metabolik është karakteristikë e rritjes së kancerit. Hulumtuesit shpesh aludojnë për qelizat e kancerit si “parazitë metabolikë” për shkak të aftësisë së tyre për të “vjedhur” energji për të mbajtur ritmin e rritjes së tumorit. Kjo mund të rezultojë në lodhje dhe ndjenjën e humbjes së energjisë nga individi.

Kanceri krijon dëm metabolik duke krijuar rezistencën ndaj insulinës. Në fakt, studimet kanë mbështetur faktin se pacientët  me diabet dhe kancer shfaqin rrugë të ngjashme metabolike.

Organizmat e defektuara përgjegjëse për dëmtimin e metabolizmit që karakterizon qelizat e kancerit janë Mitochondria. I emërtuar si “Efekti Ëarburg” nga biokimisti që ka studiuar marrëdhëniet në mes të qelizave të kancerit dhe funksionit të komprometuar mitokondrial, ky efekt është ai që drejton veprimtarinë e pro-mbijetesës së një qelize kanceri. Qelizat e kancerit përmbajnë mitochondri me DNA të ndryshuar dhe me ndryshime në strukturën e proteinave dhe enzimave. Këto ndryshime rrisin prodhimin e radikaleve të lira dhe çrregullojnë prodhimin e energjisë normale.

  1. Qelizat e kancerit shkaktojnë vaskularizim

Karakteristikë tjetër unike e qelizave të kancerit është vetia e tyre e vaskularizimit, ose aftësia për të formuar enë të reja të gjakut. Në mënyrë të veçantë, qelizat e kancerit dërgojnë sinjale kimike që nxisin angiogenesis. Enët e reja të gjakut i sigurojnë qelizave të kancerit furnizimin me gjak të nevojshëm për rritje, duke vepruar si një lloj tubi për dërgimin e oksigjenit dhe ushqyesve tek qelizat e kancerit.

Angiogjeneza është kritike dhe  lejon qelizat e kancerit të metastazojnë apo të pushtojnë  indet fqinje dhe rajonet e largëta të trupit.

Si zhvillohet Kanceri?

Epigenetics (ndryshimet e gjeneve ose e lidhjeve të indeve) ndodh nga ndikimet e shumta biologjike dhe mjedisore të cilat shkaktojnë ndryshime të dukshme. Shkaku më i madh i njohur i epigenetikëve është methylationi ADN dhe demethylationi ADN. Qelizat e kancerit shfaqin një rritje në ndryshimet epigjenetike të njohur si hypomethylation i ADN-së.

Methylationi ADN përfshin lidhjen e një grupi metil të ADN. Këto mekanizma janë të përfshirë në proceset e qelizave normale duke përfshirë plakjen, por tipare të veçanta ‘methylation’ janë karakteristikë e qelizave të kancerit.

Hypomethylationi i ADN-së

Methylationi i ADN-së është prezent në qëlizat normale, por prezenca e tij në këto qeliza është më i rrallë se në qelizat e kancerit.

Në qelizat e kancerit, hypomethylationa e ADN-së shpesh duket si sekuencat e përsëritura të ADN-së që kryejnë role të ndryshme në promovimin e rritjes së tumoreve.

Kjo përfshin “fikjen” e gjeneve që shtypin tumoret ose ndryshimin e familjes së gjeneve të përfshira në zhvillimin e duhur anatomik.

Rritja në hipermetilation në kushtin e kancerit shoqërohet zakonisht me hipometilation nga sekuencat e ADN-së.

Përqindja e gjenomit që ndikohet nga hypomethylationi i ADN është i lidhur direkt me llojin e qelizave të kancerit, aftësitë e tyre të mbijetesës dhe shkallën malinje të tyre. Inde të ndryshme në trup mund të kenë përqindje të ndryshme të sekuencës gjenetike që rezulton nga methylationi i ADN-së.

Për shembull, ADN e placentës dhe ADN e spermës kanë më pak sekuenca gjenetike në trupin e njeriut. Gjëndrat tiroide dhe truri kanë indet më metilimite. Kjo sugjeron arsyen pse lloje të ndryshme të qelizave të kancerit kanë progress dhe zhvillim më shumë se të tjerat, dhe pse rritja e disa llojeve të qelizave të kancerit përbën një kërcënim më të madh për shëndetin.

Mangësitë ushqyese

Me zhvillimet e fundit në fushën e epigjenetikës, shumica mbetet e panjohur në lidhje me atë se si methylationi i ADN-së preket nga qelizat e kancerit. Megjithatë, studiuesit e pranojnë se zakonet e dietës ushqimore mund të luajnë një rol të rëndësishëm në aktivitetin kancerogjen duke ndryshuar methylationin e ADN-së.

Një dietë e ulët në folate shkakton rritjen kancerit të gjirit dhe të prostatës. Mangësia e folateve stimulon drejtpërdrejtë hypomethylationin e ADN në inde. Lëndë të dryshme ushqyese janë të lidhura me rritjen e rrezikut të kancerit, për shkak të rolit biologjik që ato luajnë në ndryshimin e metabolizmit qelizor.

Këshilla të rëndësishme për Parandalimin e Kancerit

Forma më e mirë e parandalimit të kancerit është që të mbani një sistem të shëndoshë imun. Mbani sistemin tuaj imunitar të funksionojë në mënyrë optimale me rekomandimet në vijim:

– Shmangni të gjitha sheqernat, duke përfshirë alkoolin, lëngjet komerciale të frutave, dhe pijet me gaz.

– Shmangni përdorimin e antibiotikëve të cilat dobësojnë përgjigjen imune.

– Qëndroni larg toksinave në dietën tuaj duke pirë ujë të filtruar, shmangni enët plastike, ushqehuni me ushqime organike.

– Shtoni uthull molle, limon, hudhër, qepë, vaj ulliri në sallatë dhe hani perime me gjethe jeshile të errët çdo ditë.

– Mbështetni bakteret e shëndetshme duke konsumuar ushqime të fermentuara si kefir, kos dhe lakër turshi. Zorra e trashë ka lidhje me sistemin imun dhe qelizat kancerore.

– Merrni çdo ditë rreze dielli. Rrezet e diellit janë thelbësore për të mbështetur sistemin tuaj imunitar me vitamin D.

– Ulni stresin në jetën tuaj, pasi që ai mund të shkaktojë inflamacion dhe dëme oksidative të indeve dhe të ulë aktivitetin e sistemit imun.

– Konsumoni ushqime të pasura me antioxidant, duke përfshirë frutat e pyllit, banane, mollë, dardhë, hurma arabe, pjeshkë, kumbull, shegë, fara të thata, etj.