You are here:--Gruri “Teff”

Gruri “Teff”

2019-01-12T20:33:34+00:00January 12th, 2019|Categories: Bota Bimore|

Gruri “Teff”, bimë Etiopiane me veti ushqyese dhe kuruese

 

Arabisht: الأثب الطیفي

Anglisht: Teff.

Emri shkencor: Eragrostis tef L.

Familja: Poaceae.

Eragrostis tef është bimë njëvjeçare që i përket familjes së Poaceae. Lartësia e bimës ndryshon varësisht nga varieteti i kultivimit dhe nga kushtet mjedisore. Teff është një bimë me gjemba të shkëlqyeshme, me kurora të mëdha, me rrënjë të cekëta, por që zhvillojnë një sistem masiv. Me fara të vogla të bardha, dhe kafe të thellë.

Teff është një nga bimët më të hershme të zbutura dhe besohet të ketë origjinën në Etiopi ndërmjet 4000 vite para Krishtit. Në Etiopi, Teff është malli më i rëndësishëm për prodhim dhe konsum, pasi që  siguron jetesën për rreth 6.5 milionë fermerë të vegjël në vend. Në vitin 2006, qeveria etiopiane nxorri jashtë ligjit eksportin e teff të papërpunuar, nga frika e vuajtjes së fatit të njëjtë si vendet e Amerikës së Jugut pas shpërthimit të konsumit të Quinoa në Evropë dhe SHBA. Qeveria etiopiane kishte frikë se, nëse eksportet lejoheshin, fermerët nuk do të ishin në gjendje të siguronin mjaftueshëm për të furnizuar më tej kërkesën e brendshme. Rendimentet mesatare në Etiopi arrijnë rreth dy ton për ha. Një tufë lulesh e vetme mund të prodhojë deri në 1000 fara.

Bima kultivohet për farat e saj të ngrënshme, të cilat janë me vlera më të larta se të gjitha llojet e drithërave. Emri Teff mendohet të ketë origjinën nga fjala “teffa”, që do të thotë “e humbur”, kjo i referohet farës së saj të vogël, të cilat kanë një diametër më të vogël se 1 mm. Për shkak të farave të vogla, një grusht është i mjaftueshëm për të mbjellë një zonë të madhe. Përkundër sistemit të saj rrënjor sipërfaqësor, Tef është mjaft rezistente ndaj thatësirës por nuk toleron asnjë lloj acari.

Në Etiopi, Teff siguron dy të tretat e marrjes së përditshme të proteinave. Nuk është vetëm e rëndësishme për të ushqyerit njerëzor, por edhe si ushqim për bagëtinë, ose si material ndërtimi.

Teff është përbërësi kryesor për të përgatitur bukë të pjekur. Shpesh shoqërohet me mish ose supë. Bima ka një përmbajtje të mrekullueshme ushqyese, e cila rrit proporcionin e fibrave ushqimore dhe hekurit, dhe përmban proteina dhe kalcium. Ajo i ngjan quinoas në gatim, por fara e saj është më e vogël dhe gatuhet më shpejt.

Së fundmi, për shkak të përmbajtjes së lartë minerale, teff përziehet gjithashtu me sojë, bathë ose kokrra të tjera për të siguruar ushqimin e fëmijës.

Teff mund të përdoret në trajtimin e sëmundjeve të brendshme pasi ka një përqendrim të lartë të ushqyesve të ndryshme, si: kalciumi, përveç niveleve të larta të metaleve: fosfor, magnez, alumin, hekur, bakër, zink, bor, barium dhe tiaminë. Teff karakterizohet gjithashtu me përmbajtje të lartë të proteinave dhe vitaminave si: A, B, C, E, D. Është gjithashtu një sintezë e shkëlqyer e aminoacideve, që përmban të tetë aminoacidet thelbësore për njerëzit. Përmbajtja e saj është më e lartë se ajo e grurit dhe elbit. Është e mahnitshme se sa lëndë ushqyese janë të paketuara në një grimcë të tillë të vogël.

Përfitimet shëndetësore të Teff

Promovon Rritjen

Me tetë aminoacide të ndryshme, duke përfshirë një pak më të rrallë të quajtur lizinë, mund të ofrojë mbështetje substanciale për rritjen dhe zhvillimin.

Mbështetje për të sëmurët me Celiac

Meqë sasia e personave që vuajnë nga sëmundja Celiac vazhdon të rritet, do të jetë e rëndësishme që të ketë mundësi alternative veçanërisht për shkak se teff është kaq e dendur me lëndë ushqyese.

Kockat e shëndetshme

Teff përmban një gamë të gjerë të mineraleve dhe lëndëve ushqyese, por në aspektin e kalciumit, është me të vërtetë mbresëlënëse.

Sistem imun i fortë

Megjithëse shumica e kokrrave kanë një pasuri minerale, ato nuk janë aq të njohura për të patur një nivel të konsiderueshëm të vitaminave.

Rritja e Qarkullimit të gjakut

Duke folur për mineralet, përmbajtja më e lartë e mineraleve vjen në formën e hekurit. Nëse doni të rritni qarkullimin dhe të rritni oksigjenimin tek sistemet e organeve të rëndësishme dhe zonat e trupit tuaj, atëherë shtoni teff në dietë!

Kontrolli i diabetit

Duke ndihmuar për të ngadalësuar lirimin e insulinës në qarkullimin e gjakut, teff mund të ndihmojë diabetikët në zhvillimin dhe përparimin e sëmundjes së tyre.

Lehtëson problemet menstruale

Gruri Teff ka qenë i njohur si një agjent anti-inflamator dhe qetësues për gjenerata.

Rrit shëndetin e tretjes

Gruri Teff është përdorur për mijëra vjet si një laksativ, ose të paktën një mjet për të përshpejtuar procesin e tretjes. Kjo ka të ngjarë për shkak të përmbajtjes së lartë të fibrave ushqyese.

Mbështet prodhimin e energjisë

Një mineral tjetër në përqëndrime të larta në kokërr është bakri, i cili luan role të rëndësishme në të gjithë trupin tonë, duke përfshirë prodhimin, rritjen dhe riparimin e energjisë, reagimet enzimatike, funksionimin e sistemit nervor dhe krijimin e qelizave të kuqe të gjakut.

Për zemër të shëndetshme

Përmbajtja e ulët e natriumit siguron që trupi të mos bllokojë arteriet. Kjo mund të zvogëlojë shanset për të vuajtur nga sulme në zemër ose goditje në tru, dhe për të zvogëluar tendosjen e përgjithshme në sistemin kardiovaskular.

Shënim!

Nuk ka asnjë natyrë alergjike të njohur të teff, as nuk janë raportuar efekte anësore me ndonjë konsistencë. Me fjalë të tjera, është thjesht opsioni më i mirë i grurit, pa asnjë dobësi!