Gjidhënia Natyrale dhe Astma te Foshnjat: Çfarë Tregojnë Studimet
Disa studime lidhin ushqyerjen ekskluzive me gji në ditët e para të jetës me një rrezik më të ulët për astmë më vonë. Ky artikull shpjegon çfarë ka gjetur kërkimi, pse gjidhënia mund të mbështesë shëndetin e mushkërive, dhe si të veproni nëse gjidhënia nuk është e mundur.
Disa studime, përfshirë prova të kontrolluara, kanë vënë re se foshnjat e ushqyer ekskluzivisht me gji në ditët e para të jetës kanë pasur më pak raste astme deri në moshën 2 vjeç, krahasuar me foshnjat që morën edhe suplement qumështi lope. Kjo nuk do të thotë që çdo fëmijë i ushqyer me formulë do të zhvillojë astmë — janë shumë faktorë të tjerë (gjenetika, ekspozimi mjedisor, infeksionet e frymëmarrjes) që ndikojnë gjithashtu.
Kur gjidhënia nuk është e mundur, formula bebe e miratuar mbetet një zgjedhje e sigurt dhe ushqyese — jo një "dështim" i prindërimit.
Çfarë Tregoi Studimi
Një studim i cituar shpesh krahasoi dy grupe foshnjash: 151 që u ushqyen ekskluzivisht me gji në ditët e para të jetës, dhe 151 të tjerë që morën edhe sasi të vogla suplementi komercial qumështi lope. Deri në ditëlindjen e dytë:
Vetëm Gji — 15 nga 151 fëmijë (~10%) kishin astmë.
Me Suplement Qumështi — 42 nga 151 fëmijë (~28%) kishin astmë.
Ky është një studim i vetëm, jo i vetmi burim provash mbi temën — rezultatet e tij sugjerojnë një lidhje të fortë, por siç ndodh me çdo studim të vetëm, gjetjet duhen konfirmuar nga kërkime të mëtejshme përpara se të nxirren përfundime absolute.
Pse Gjidhënia Mund të Mbështesë Mushkëritë
Qumështi i gjirit përmban antitrupa, enzima dhe faktorë imunitarë që mbrojnë foshnjën nga infeksionet e frymëmarrjes në muajt e parë, kur sistemi imunitar akoma po zhvillohet. Disa studiues sugjerojnë gjithashtu se përpjekja fizike e vetë procesit të thithjes gjatë gjidhënies mund të kontribuojë në zhvillimin e muskulaturës së frymëmarrjes te foshnja.
Astma është një nga sëmundjet kronike më të zakonshme dhe përhapja e saj është rritur ndjeshëm në 60 vitet e fundit — prandaj çdo faktor i mundshëm mbrojtës gjatë fëmijërisë së hershme është me interes të veçantë shkencor.
Rekomandimet Zyrtare
Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) rekomandon ushqyerjen ekskluzive me gji për të paktën 6 muajt e parë të jetës, për shkak të përfitimeve të gjera për shëndetin e foshnjës, dhe vazhdimin e gjidhënies krah ushqimeve të tjera deri në 2 vjeç ose më gjatë, nëse është e mundur dhe e dëshiruar nga nëna.
"Ne e kemi urdhëruar njeriun që t'i nderojë prindërit e vet. Nëna e ka mbartur atë, duke duruar mundim pas mundimi, e ndarja e tij (nga gjiri) është brenda dy vitesh. Ne i thamë atij: 'Bëhu falënderues ndaj Meje dhe prindërve të tu! Tek Unë do të ktheheni të gjithë.'"
Kurani, Surja Lukman, vargu 14Ky varg Kuranor pasqyron një traditë shumëshekullore që e vlerëson gjidhënien e zgjatur — një këndvështrim që përputhet me udhëzimet moderne mjekësore për vazhdimin e gjidhënies deri në 2 vjeç.
Kur Gjidhënia Nuk Është e Mundur
Jo çdo nënë mund të ushqejë me gji — për arsye shëndetësore, prodhim të pamjaftueshëm qumështi, adoptim, ose zgjedhje personale. Kjo nuk e vë në rrezik shëndetin e fëmijës nëse përdoret formulë bebe e miratuar dhe e përgatitur si duhet.
Nëse gjidhënia ekskluzive nuk është e mundur, bisedoni me pediatrin për opsionet më të mira për fëmijën tuaj — përfshirë kombinimin e gjirit me formulë, ose zgjedhjen e formulave të përshtatura për foshnja me rrezik më të lartë alergjik/respirator, nëse aplikohet për rastin tuaj. Vendimi më i mirë është ai i marrë së bashku me pediatrin, bazuar në gjendjen tuaj specifike — jo një rregull i njëjtë për të gjithë.
