Diabeti: Testimi, Llojet, Simptomat, Shkaqet, Trajtimi Natyral

Vështrim i Përgjithshëm

Diabeti (diabetes mellitus) është një sëmundje kronike dhe degjenerative, e shkaktuar nga mungesa e insulinës — për shkak të paaftësisë së trupit për të prodhuar insulinë në nivele normale — ose nga rezistenca ndaj insulinës, një gjendje në të cilën qelizat e trupit rezistojnë ndaj insulinës dhe e vështirësojnë rregullimin e niveleve të sheqerit në gjak. Insulina është një hormon i prodhuar nga pankreasi për të metabolizuar glukozën, një formë e sheqerit që është një nga burimet kryesore të furnizimit të qelizave me energji. Pavarësisht nëse diabeti shkaktohet nga rezistenca ndaj insulinës apo nga mungesa e insulinës, rezultati përfundimtar në të dyja rastet është i njëjti: trupi nuk është në gjendje të transportojë glukozë të mjaftueshme, nëpërmjet qarkullimit të gjakut, drejt qelizave — veçanërisht pas ushqimit, kur nivelet e sheqerit në gjak rriten si rrjedhojë e natyrshme e tretjes.

Normalisht, nivelet e sheqerit në gjak mbahen nën kontroll nga mekanizmi i vetë-rregullimit të trupit, i njohur si homeostazë. Rritja e glukozës në gjak pas ngrënies stimulon prodhimin e hormonit insulinë në pankreas, dhe insulina e lëshuar në gjak duhet t’i mbajë nivelet e sheqerit brenda një game të sigurt dhe të përdorshme. Por kur qelizat prodhuese të insulinës në pankreas nuk funksionojnë normalisht, nivelet e glukozës mbeten të larta. Nëse kjo situatë bëhet kronike, atëherë ndodh diabeti.

Diabeti është gjithashtu shkaku kryesor i sëmundjes së zemrës.

Testimi i Diabetit

Në përgjithësi, diabeti testohet duke matur sasinë e glukozës në gjak. Ekzistojnë tri lloje kryesore provash që përdoren për këtë qëllim: matja e drejtpërdrejtë e niveleve të glukozës në gjak esëll; matja e aftësisë së trupit për të menaxhuar sheqerin e tepërt pas pirjes së një sasie glukoze të lëngshme (testi i tolerancës së glukozës); dhe testi glycosylated hemoglobin A1c (HbA1c), me anë të të cilit matet numri i molekulave të glukozës së bashkangjitura në hemoglobinë gjatë një periudhe prej 2–3 muajsh.

Standardi konvencional për diagnozën e diabetit bazohet te niveli i sheqerit në gjak pas një nate agjërimi (esëll në mëngjes). Në gjendje esëll, nëse vlera e sheqerit në gjak është mbi 126 mg/dl, në të paktën dy raste të veçanta, kjo mund të jetë tregues i diabetit (ndërkohë që vlerat normale janë mes 64 dhe 110 mg/dl). Megjithatë, as problemet e hershme metabolike të glukozës, as fazat e para të diabetit Tipi II, nuk mund të diagnostikohen lehtësisht pa një test 4–5-orësh të Tolerancës së Glukozës, i cili kontrollon të dyja nivelet: të insulinës dhe të glukozës.

Llojet e Diabetit

Ka dy lloje kryesore të diabetit: Diabeti insulin-vartës, i njohur edhe si diabeti i të miturve ose Diabeti Tipi I, dhe Diabeti jo insulin-vartës, zakonisht i njohur si Diabeti Tipi II. Të dyja llojet karakterizohen nga nivele të larta dhe kronike të sheqerit në gjak, si dhe nga çrregullime të tjera në metabolizmin e karbohidrateve, yndyrave dhe proteinave. Diabeti Tipi II është forma më e përhapur, duke përbërë 90–95% të të gjitha rasteve.

Diabeti Tipi I

Njerëzit me diabet Tipi I nuk prodhojnë insulinë të mjaftueshme, ose nuk prodhojnë aspak insulinë në qelizat pankreatike, për shkak të dështimit ose shkatërrimit të qelizave beta. Në diabetin Tipi I, sheqeri në gjak rritet sepse në gjak hyn vetëm pak insulinë ose aspak. Meqenëse insulina është e nevojshme për metabolizmin e sheqernave, qelizat e trupit nuk mund të marrin ushqimin e nevojshëm nga glukoza, dhe glukoza e tepërt grumbullohet në gjak. Një pjesë e saj mund të konvertohet në yndyrë, por pjesa më e madhe derdhet në urinë.

Diabeti Tipi I zakonisht fillon në fëmijëri, por mund të ndodhë edhe më vonë në jetë, nëse pankreasi dëmtohet nga sëmundje ose lëndim. Në mënyrë konvencionale, ky tip diabeti konsiderohet një gjendje degjenerative dhe trajtohet — jo “shërohet” — nga mjekët konvencionalë me anë të injeksioneve të insulinës me çdo vakt ngrënie, për të rregulluar sheqerin në gjak.

Diabeti Tipi II

Diabeti Tipi II është shumë më i zakonshëm se Tipi I, dhe shpesh quhet “insulin-rezistent”. Në rastet e diabetit Tipi II, trupi prodhon insulinë, por insulina që prodhon nuk lidhet siç duhet me yndyrën dhe muskujt, për të lejuar glukozën të hyjë brenda qelizave dhe të prodhojë energji. Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), një përhapje epidemike e diabetit Tipi II po ndodh në mbarë botën. Rastet e diabetit Tipi II janë rritur për shkak të faktorëve të tillë si dieta e varfër, trashja dhe mënyra e jetesës.

Diabeti i Shtatzanisë

Diabeti i shtatzanisë (Gestational Diabetes) është një lloj i tretë diabeti, i shkaktuar në mënyrë hormonale dhe zakonisht i përkohshëm, që ndodh te gratë shtatzëna. Në përgjithësi është i butë dhe zakonisht menaxhohet me dietë të përshtatshme dhe ushtrime; rrallëherë kërkon injeksione insuline. Pavarësisht natyrës së tij zakonisht të përkohshme, ky lloj diabeti duhet trajtuar me kujdes, sepse nivelet e larta të sheqerit në gjak mund të jenë të dëmshme për fetusin dhe mund të dobësojnë sistemin e tij imunitar.

Simptomat e Diabetit

Simptomat klasike të diabetit Tipi I janë etja e tepruar, urinimi i tepruar, uria e tepruar, humbja e peshës, dehidratimi dhe lodhja. Komplikime të tjera që mund të rezultojnë nga diabeti i patrajtuar i Tipit I janë ketoacidoza dhe koma hiperosmolare. Ketoacidoza është një gjendje e rrezikshme e aciditetit kronik në trup. Ajo ndodh kur trupi përdor yndyrnat për të marrë energjinë e nevojshme, sepse nuk mund të marrë glukozë të mjaftueshme; aciditeti shkaktohet nga prania e ketoneve, derivate toksike të këtij reagimi.

Koma hiperosmolare është gjithashtu një emergjencë mjekësore e rrezikshme për jetën, fatale në rreth 50% të rasteve, dhe kërkon gjithmonë shtrim në spital. Ajo rezulton nga dehidratimi i rëndë, i shkaktuar nga humbja e lëngjeve, nivelet e larta të sheqerit në gjak dhe/ose stresi fizik, si ai nga kirurgjia apo infeksioni.

Në përgjithësi, simptomat e diabetit Tipi II janë të njëjta si ato të Tipit I, me përjashtim të humbjes së pashëndetshme të peshës. Është e rëndësishme të theksohet se diabetikët Tipi II shpesh fitojnë përvojë të tepërt në peshë.

Për shkak se incidenca e diabetit Tipi II është në rritje dhe shpesh nuk diagnostikohet herët, është e rëndësishme të vëzhgoni veten për shenja që tregojnë se mund të jeni në rrezik. Kjo vlen veçanërisht nëse, në varësi të moshës, po shtoni peshë — tregues i mundshëm i rrezikut për rezistencë ndaj insulinës.

• Dëshira për karbohidrate dhe periudha të shkurtra marramendjeje ose nervozizmi.
• Shtim progresiv peshe, sidomos rreth barkut.
• Rritje e triglicerideve dhe e nivelit të kolesterolit në gjak.
• Rritje progresive e presionit të gjakut.
• Lodhje pas një vakti “alergjik”, valëzim energjie dhe infeksione fungale të shpeshta.

Nëse i vëreni këto simptoma, kërkoni kujdes të menjëhershëm mjekësor.

Nivelet kronike të larta të glukozës në gjak që shkaktojnë diabetin mund të çojnë në një shumëllojshmëri kushtesh të rënda shëndetësore. Teprica e glukozës në gjak ndryshon funksionet normale metabolike dhe biologjike — për shembull, zvogëlon efektivitetin e proteinave të rëndësishme si hemoglobina, molekula që mbart oksigjenin në qelizat e kuqe të gjakut. Hulumtimet tregojnë gjithashtu se diabeti mund të çojë në rritjen e kolesterolit LDL (“i keqi”), sepse glukoza e tepërt në gjak shndërrohet në yndyrna, të cilat mund të bëjnë që arteriet e vogla të ngushtohen nga pllaka. Nëse gjendja nuk trajtohet, rezultati përfundimtar është rritja e presionit të gjakut dhe sëmundja kardiovaskulare, përfshirë atakun në zemër. Njerëzit me diabet janë 3–4 herë më të prirur të vdesin nga sulmet e zemrës sesa njerëzit pa diabet me numër të njëjtë faktorësh të tjerë rreziku.

Qëndrimi për afate të gjata në nivele të larta të glukozës në gjak mund të shkaktojë dëmtim të veshkave (nefropati, dështim kronik i veshkave), furnizim të pamjaftueshëm gjaku në sy (katarakte, retinopati, glaukomë), dëmtime të tjera në sistemin qarkullues, gastroparezë (humbje e veprimit peristaltik në traktin gastrointestinal), rrezik të lartë infeksioni, dhe madje edhe vdekje. Përveç kësaj, shkakton qarkullim të dobët gjaku dhe dëme nervore periferike, të cilat shpesh shoqërojnë diabetin — duke çuar në humbje ndjesie, nevropati, ulçera të këmbëve dhe amputim të këmbëve për shkak të infeksioneve gangrenoze.

Shkaqet e Diabetit

Tipi I

Diabeti Tipi I ndodh sepse qelizat pankreatike nuk prodhojnë insulinë të mjaftueshme, ose nuk prodhojnë aspak, për shkak të dështimit apo shkatërrimit të qelizave beta. Në shumë raste, kjo lidhet me predispozicion gjenetik, pasi diabeti Tipi I ndodh më shpesh te individët që e kanë trashëguar këtë tendencë nga prindërit.

Shumë raste të diabetit Tipi I, megjithatë, lidhen me një sëmundje autoimune — siç tregon fakti që 75% e diabetikëve Tipi I kanë antitrupa në qelizat e tyre pankreatike, ndërsa vetëm 0,5–2,0% e jo-diabetikëve i shfaqin këto antitrupa. Ndër faktorët që mund të fillojnë procesin autoimun të shkatërrimit pankreatik janë infeksionet bakteriale — sidomos pertussis (kolli i keq) — dhe viruse të tilla si Epstein-Barr (EBV), Coxsackie, cytomegalovirus (CMV), virusi herpes-6, si dhe viruset që shkaktojnë rubeolën dhe hepatitin.

Albumina proteinike e gjedhëve, e pranishme në qumështin e lopës, mund të shkaktojë gjithashtu diabet insulin-vartës, duke provokuar një reagim autoimun. Antitrupat albuminë, të pranishëm te disa diabetikë Tipi I, mund të pengojnë prodhimin e insulinës nga qelizat pankreatike.

Tipi II

Dieta e varfër, trashja, alergjia kronike ndaj ushqimit, infeksionet virale, stresi kronik dhe faktorët gjenetikë — të gjithë këta mund të shkaktojnë ose të kontribuojnë në diabetin Tipi II, i cili karakterizohet kryesisht nga rezistenca ndaj insulinës. Sa më rezistent ndaj insulinës të bëhet një person, aq më shumë insulinë prodhon trupi — por, me kalimin e kohës, trupi bëhet i paaftë të prodhojë insulinë të mjaftueshme për të përballuar rezistencën. Ndonjëherë trupi i diabetikëve Tipi II përpiqet të balancojë, të paktën në fillim, insulinën e mbiprodhuar. Por mbiprodhimi i insulinës (hiperinsulinemia) mund të shkaktojë dëmtim të enëve të gjakut, dhe gjithashtu mund të nxisë mëlçinë të rrisë prodhimin e kolesterolit LDL, i lidhur me rritjen e rrezikut për sëmundje të zemrës.

Një dietë e cila i mungon vlerat ushqyese thelbësore dhe që është e lartë në sheqer ose në lëndë që kthehen në sheqer, është një tjetër faktor i madh që kontribuon në problemet e sheqerit në gjak, metabolizmin dhe rezistencën eventuale ndaj insulinës. Hulumtues ndërkombëtarë që raportojnë për rritjen e rasteve të diabetit në mbarë botën, theksojnë rolin kryesor të “dietës moderne perëndimore”, të lartë në sheqer, karbohidrate dhe yndyra. Dieta e dobët dhe mungesa e lëvizjes janë gjithashtu dy nga faktorët kryesorë që shkaktojnë shtimin e peshës së tepërt dhe trashjen, duke rritur gjithnjë e më shumë mundësinë e diabetit Tipi II.

Ky fakt i jep edhe më shumë rëndësi kujdesit për dietën ushqimore, të cilën ne ua këshillojmë pacientëve tanë bashkë me kurat e tyre të posaçme bimore kundër diabetit, për të dyja llojet e tij.

Ndër faktorët e tjerë që mund të shkaktojnë ose të kontribuojnë në fillimin e diabetit Tipi II përfshihen infeksionet virale, parazitët, alergjitë ushqimore dhe mosbalancet hormonale — përfshirë nivelet në rritje të adrenalinës dhe kortizolit të shkaktuara nga stresi kronik. Disa alergji dhe infeksione virale gjithashtu mund të shkaktojnë inflamacion ose dëmtim autoimun në qelizat pankreatike prodhuese të insulinës. Nivelet e larta të hormoneve të stresit rrisin rrezikun e diabetit, duke nxitur nivele të larta të sheqerit në gjak. Nivelet e tepërta të hormonit estrogjen rrisin gjithashtu rezistencën ndaj insulinës.

Udhëzime të Përgjithshme për Pacientët me Diabet

Nisur nga fakti se diabeti Tipi I shpeshherë shkaktohet nga faktorë të trashëguar, është e vështirë të merren masa parandaluese për të — por, në anën tjetër, ka shumë çka mund të bëhet për të parandaluar diabetin Tipi II, forma më e përhapur e diabetit. Të rriturit me rrezik të lartë për diabet Tipi II mund ta pengojnë ose ta vonojnë fillimin e tij nëpërmjet ndryshimit të mënyrës së jetesës — dietë e duhur, rritje e cilësisë ushqimore, ulje e stresit dhe ushtrime fizike. Pasi dieta të jetë përmirësuar, teknikat e pastrimit dhe ç’helmimit mund të shfrytëzohen për të përmirësuar më tej shëndetin.

Nëse jeni diagnostikuar me diabet, kontrolli i niveleve të glukozës ka rëndësi parësore për parandalimin ose vonimin e komplikacioneve. Do t’ju duhet gjithashtu të kontrolloni presionin e lartë, kolesterolin e lartë dhe nivelet e triglicerideve. Përveç kësaj, kërkoni kujdesin alternativ profesional që ne ofrojmë për zbulimin dhe kujdesin ndaj problemeve me sytë, zemrën, veshkat dhe këmbët. Zbulimi dhe trajtimi i hershëm i sëmundjes së veshkave mund të zvogëlojë zhvillimin e dështimit të veshkave me 50–80%.

Trajtimet e mëposhtme natyrale janë shumë të rëndësishme për diabetikët, dhe në çdo rast, ju ofrojmë trajtim profesional dhe kura të posaçme bimore natyrale — mos ngurroni të na kontaktoni në çdo kohë:

Ushqimi

Dieta e duhur është kritike për parandalimin dhe trajtimin e të dy llojeve të diabetit, sidomos të Tipit II. Një nga masat më të rëndësishme është eliminimi i të gjitha sheqernave të rafinuara dhe produkteve të sheqerit nga dieta juaj — përfshirë sheqerin e rafinuar, shurupin e misrit, miellin e misrit, dekstrozën, dekstrinën, fruktozën, lëngun e përqendruar frutash, glukozën, laktozën, maltin, maltodekstrinën, sheqerin e maltit, manitolin, sorbitolin, melekuqen, sukrozën dhe ksilitolin. Po kështu, mjalti, shurupi i panjës dhe shurupi i agaves apo çikores duhen eliminuar nëse jeni para-diabetik ose diabetik. Eliminimi i alkoolit dhe kafeinës është gjithashtu i domosdoshëm. Largojuni ushqimeve të shpejta, të rafinuara, të përpunuara dhe të vjetra, sodës, ushqimeve të skuqura dhe të gjitha produkteve me miell të bardhë. Zgjidhni meze të lehta me proteina cilësore, arra të njoma, perime të freskëta dhe vetëm lëngje perimesh mes vakteve kryesore.

Për të ndihmuar trupin të rregullojë nivelet e glukozës në gjak, zvogëloni konsumin e përgjithshëm të karbohidrateve, duke zëvendësuar karbohidratet e thjeshta me karbohidrate komplekse — drithëra të plota (të parafinuara), fasule, bishtajore dhe perime të freskëta e të pasura me fibra. Ngrënia e 5–6 vakteve të vogla në ditë, në vend të tre vakteve tradicionale të mëdha, mund të ndihmojë gjithashtu në balancimin e sheqerit në gjak dhe në parandalimin e shpimeve të larta të insulinës pas ngrënies.

Përveç kësaj, një ushqim vegjetarian i pasur me perime organike dhe drithëra të plota komplekse, së bashku me konsum të vogël frutash me fara apo bërthamë (në vend të lëngut të frutave), është gjetur i dobishëm për shumë njerëz që vuajnë nga diabeti Tipi II. Një dietë e pasur me yndyrna të shëndetshme — avokado, arra, fara, ullinj ekstra të virgjër, gjalpë i arrës së kokosit të gjallë dhe vaj i farave të lirit — ndihmon gjithashtu në ruajtjen dhe normalizimin e nivelit të sheqerit në gjak. Rritja e konsumit të ujit të pastër është gjithashtu e domosdoshme.

Duhen Shmangur

Ushqimet me përmbajtje të lartë glicemike — buka e bardhë, gjevreku, simitet, drithërat e ambalazhuara komercialisht, biskotat, pastat dhe shumica e ëmbëlsirave të tjera, rrushi dhe frutat e tjera të thata, patatet e bardha, qumështi dhe djathrat e pa-skremuar (të larta në laktozë), kikirikët, gjalpi i kikirikut, si dhe të gjitha ushqimet e mishit të përpunuar — si hot dogs dhe mishi i drekave zyrtare — duhen shmangur krejtësisht nga diabetikët.

Shmangni Ushqimet ndaj të cilave jeni Alergjik

Ushqimet që shkaktojnë alergji dhe ndjeshmëri mund të përkeqësojnë simptomat e diabetit duke shkaktuar inflamacion. Ato gjithashtu mund të shkatërrojnë qelizat prodhuese të insulinës në pankreas, për shkak të reagimeve autoimune. Ushqimet më të zakonshme që shkaktojnë alergji te diabetikët janë gruri, çokollata, misri, qumështi dhe produktet e qumështit. Çdo ushqim ndaj të cilit jeni alergjik ka potencialin të përkeqësojë gjendjen diabetike — prandaj, nëse përjetoni shenja paralajmëruese të diabetit, duhet të testoheni për alergjitë ushqimore.

Ushtrimet Gjimnastikore

Ushtrimet e rregullta duhet të jenë pjesë e rutinës së përditshme të çdo diabetiku. Ushtrimet gjimnastikore, në kombinim me një program për humbjen e peshës, janë provuar nga Institutet Kombëtare të Shëndetit se zvogëlojnë shanset për zhvillimin e diabetit me 58% te njerëzit në rrezik — pothuajse dyfishi i normës së reduktimit të rrezikut të arritur nga njerëzit që marrin ilaçe nëpërmjet gojës për simptomat e tyre diabetike.

Ushtrimet janë jashtëzakonisht të dobishme për diabetin, sepse imitojnë funksionin e duhur të insulinës për të hapur qelizat e muskujve ndaj glukozës. Ushtrimet më të mira janë ecja, notimi, çiklizmi, ose çdo aktivitet tjetër i preferuar dhe i përditshëm, që rezulton në rritje të përkohshme të rrahjeve të zemrës dhe djersitje — që jo vetëm ndihmon në kontrollin e peshës, por edhe në furnizimin e indeve me oksigjen dhe në uljen e stabilizimin e niveleve të sheqerit në gjak.

Terapia me Lëngje

Kombinimet e lëngjeve të dobishme për stabilizimin e niveleve të sheqerit në gjak përfshijnë një larmi perimesh. Kombinimi selino + kastravec + majdanoz + fasule bishtajë + lakërishte është shumë i mirë. Provoni edhe kombinimet: selino + majdanoz + spinaq; marule + spinaq + dy karrota; kastravec + selino + chard. Kryesorja është të përdorni kryesisht perime, dhe vetëm sasi minimale karrotash ose mollësh për t’i ëmbëltuar lëngjet. Pini një gotë me ndonjë nga kombinimet një apo dy herë në ditë — shijojini si meze të lehtë në mes të ditës, ose me një pjesë të vogël bajamesh të njoma.

Reduktimi i Stresit

Për shkak se efektet e stresit kronik çojnë në nivele të larta të sheqerit në gjak, përfshini teknikat e relaksimit dhe meditimit në rutinën tuaj të përditshme. Disa nga teknikat mendje-trup që kanë treguar efekte të dobishme për diabetikët janë: meditimi në natyrë dhe në madhështinë e krijimit — pejsazhet natyrore gjatë ditës, yjet dhe kozmosi gjatë mbrëmjes dhe natës — si dhe meditimi rreth Krijuesit Fuqiplotë dhe të Gjithëfuqishëm, i Cili ka fuqi për gjithçka dhe nuk ka asnjë të metë. Drejtimi me lutje tek Krijuesi, Zoti i Plotfuqishëm, Zotëruesi dhe Mbajtësi i gjithçkaje që ekziston — Ai që ka në dorë shërimin nga çdo sëmundje dhe gjithçka tjetër, sepse gjithçka është krijimi dhe prona e Tij, dhe Ai që ka në dorë jetën dhe vdekjen e çdo krijese. Lutjuni Zotit për gjithçka që ju mundon dhe shqetëson, sepse për Të asgjë nuk është e vështirë. Mbështetuni tek Zoti dhe dorëzojani Atij çështjen tuaj, sepse vetëm kështu do të jeni të fituar.